Gıda sanayii işverenleri çocuk işçiliğine karşı bir yıllık eğitim ve farkındalık projesi başlattı

Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası (TÜGİS) ve Çalışma Hayatı Derneği, gıda sektöründe çocuk işçiliğinin önlenmesi için “Küçük Eller İçin Büyük Gelecekler: Çocuk İşçiliğine Hayır” adlı bir proje başlattı. Bir yıl sürecek projede sektördeki tüm paydaşlara eğitimler ve bilgilendirme programları düzenlenecek; basılı materyaller ve sosyal medya duyurularıyla da farkındalık çalışması yapılacak.

Proje, Avrupa Birliği'nin finanse ettiği ve Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) yürüttüğü “Sosyal Taraflar ve Sivil Toplum Kuruluşlarının Çalışma Yaşamında Temel İlke ve Haklar Konusundaki Kapasitelerinin Güçlendirilmesi Projesi” kapsamında, AB Türkiye Delegasyonu'nun desteği ve ILO'nun sağladığı hibeyle hayata geçti. Amaç, TÜGİS üyelerini ve gıda ekosistemindeki diğer aktörleri ILO politikaları ve uluslararası mevzuat doğrultusunda bilgilendirmek.

TÜGİS Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Sidar'ın aktardığı verilere göre Türkiye'de 5–17 yaş arasında yaklaşık 720 bin çocuk çalışıyor. ILO ve UNICEF raporuna dayanan dağılımda çalışan çocukların yüzde 45,5'i hizmet, yüzde 30,8'i tarım, yüzde 23,7'si sanayi sektöründe; seyyar satıcılık gibi işler de bu kapsamda sayılıyor. Çalışan çocukların yüzde 79,7'si 15–17, yüzde 15,9'u 12–14, yüzde 4,4'ü 5–11 yaş grubunda; yüzde 70,6'sı erkek, yüzde 29,4'ü kız.

Sidar çocuk işçiliğini, 18 yaşından küçüklerin fiziksel, zihinsel, sosyal ve ahlaki gelişimine zarar verebilecek işlerde çalıştırılması olarak tanımlıyor. Nedenler arasında yoksulluğu, eğitime erişim sorunlarını, mülteciliği, aile baskısını ve geleneksel rolleri sayan Sidar'a göre bu döngü çocukları eğitim kaybı, sağlık sorunları, gelişimsel zararlar ve istismar riskiyle karşı karşıya bırakıyor. Yasal çerçevede 4857 sayılı İş Kanunu bazı istisnalar dışında 15 yaşından küçüklerin çalıştırılmasını yasaklıyor; Türkiye Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne taraf ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ILO ile birlikte eylem planları uyguluyor.

Küresel tabloda ILO ve UNICEF verileri dünyada 138 milyon çocuğun çalıştığını, bunların yaklaşık 54 milyonunun sağlığını ve gelişimini tehdit eden tehlikeli işlerde olduğunu gösteriyor. Hem oran hem sayı bakımından en yüksek değerler yüzde 21,5 ve 86,6 milyon çocukla Afrika'da görülüyor.