Genel kurul nedir, nasıl yapılır? Çağrı, yeter sayı ve toplantı adımları
Kısa cevap
Olağan genel kurul tüzükte yazılı dönemde, en geç üç yılda bir yapılır. Üyeler en az on beş gün önceden çağrılır; ilk toplantıda çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantı yedi günden az, altmış günden fazla olmamak üzere ertelenir ve sonuç toplantıdan sonra il müdürlüğüne bildirilir.
Genel kurul nedir, ne zaman toplanır?
Genel kurul, derneğe kayıtlı üyelerden oluşan ve derneğin en yetkili karar organıdır. Yönetim ve denetim kurullarını seçer, onları denetler, gerektiğinde haklı sebeple görevden alır ve başka bir organa verilmemiş bütün işleri görür. Tüzük değişikliği ve fesih kararı da yalnızca genel kurulda alınabilir.
İki tür genel kurul vardır:
- Olağan genel kurul: Tüzükte yazılı dönemde toplanır. Tüzük daha kısa bir süre öngörmüyorsa bile en geç üç yılda bir yapılması zorunludur.
- Olağanüstü genel kurul: Yönetim ya da denetim kurulu gerekli gördüğünde veya üyelerin beşte biri yazılı olarak istediğinde otuz gün içinde toplanır; çağrıyı yönetim kurulu yapar. Yönetim kurulu çağırmazsa üyelerden biri sulh hâkimine başvurabilir; hâkim genel kurulu çağırmak için üç üye görevlendirir.
Atlamayın: Olağan genel kurulun üst üste iki kez yapılamaması, derneğin kendiliğinden sona erme sebeplerinden biridir. Genel kurulu süresinde çağırmamak ayrıca idari para cezasına yol açar.
Toplantıdan önce: hazırlık
- Yönetim kurulu kararını alın
Toplantının tarihini, saatini, yerini ve gündemini yönetim kurulu kararıyla belirleyin ve karar defterine yazın. Çoğunluk sağlanamazsa yapılacak ikinci toplantının gününü, saatini ve yerini de aynı kararda belirleyin. Toplantıyı elektronik ortamda yapacaksanız bunu da karara yazın.
- Hazirun listesini hazırlayın
Yönetim kurulu, tüzüğe göre genel kurula katılma hakkı olan üyelerin listesini düzenler. Bu liste toplantı günü girişte imzalatılacağı için güncel üye kayıtlarından çıkarılmalıdır.
- Üyeleri en az on beş gün önce çağırın
Toplantının günü, saati, yeri ve gündemi; en az bir gazetede ya da derneğin internet sitesinde ilan edilerek, yazıyla bildirilerek, üyenin bildirdiği e-posta adresine ya da telefonuna mesaj gönderilerek veya yerel yayın araçlarıyla duyurulur. Çağrıda ikinci toplantının bilgileri de yer alır.
- Toplantı yerini ayarlayın
Tüzükte aksine bir hüküm yoksa genel kurul dernek merkezinin bulunduğu yerde yapılır. Tüzükte yazılı yer dışında yapılan toplantı hem cezaya hem de toplantının iptaline yol açabilir.
Toplantı ve karar yeter sayıları
| Konu | Toplantı yeter sayısı | Karar yeter sayısı |
|---|---|---|
| Olağan işler, seçimler | Katılma hakkı olan üyelerin salt çoğunluğu | Katılanların salt çoğunluğu |
| Tüzük değişikliği, fesih | Katılma hakkı olan üyelerin üçte ikisi | Katılanların üçte iki çoğunluğu |
| İkinci toplantı | Çoğunluk aranmaz; ancak katılan üye sayısı yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz | Yukarıdaki oranlar aynen geçerli |
İlk toplantı ile ikinci toplantı arasında yedi günden az, altmış günden fazla süre olamaz. Toplantı çoğunluk dışındaki bir sebeple ertelenirse bu durum gerekçesiyle ve ilk çağrıdaki yöntemle duyurulur; ertelenen toplantı en geç altı ay içinde yapılır ve üyeler yeniden çağrılır. Genel kurul toplantısı bir kereden fazla ertelenemez.
Toplantı günü adım adım
- Girişte üyelerin resmî kimlik belgeleri kontrol edilir; üyeler hazirun listesinde adlarının karşısını imzalayarak salona girer. Üye olmayanlar ve katılma hakkı bulunmayanlar toplantıyı ayrı bir bölümden izleyebilir.
- Yeter sayı sağlanmışsa bu durum tutanakla tespit edilir. Sağlanamamışsa yönetim kurulu yine bir tutanak düzenler ve ikinci toplantıya geçilir.
- Toplantıyı yönetim kurulu başkanı ya da görevlendirdiği bir yönetim kurulu üyesi açar.
- Toplantıyı yönetmek için bir divan başkanı, yeteri kadar başkan vekili ve yazman seçilir.
- Yalnızca gündemdeki maddeler görüşülür. Toplantıdaki üyelerin en az onda biri yazılı olarak isterse, istenen konu gündeme alınmak zorundadır.
- Faaliyet ve denetim raporları okunur, görüşülür ve oylanır. Organ seçimlerinde oy kullanan üyeler divana kimliklerini gösterir ve hazirun listesini imzalar.
- Her üyenin bir oyu vardır ve oy şahsen kullanılır; vekâletle oy kullanılamaz. Tüzel kişi üyeler adına yönetim kurulu başkanları ya da görevlendirdikleri temsilci oy kullanır.
- Görüşülen konular ve kararlar toplantı tutanağına yazılır; tutanağı divan başkanı ve yazmanlar birlikte imzalar.
Toplantıdan sonra
Toplantı bitince tutanak ve diğer belgeler yönetim kurulu başkanına teslim edilir. Başkan bu belgeleri korumak ve yedi gün içinde yeni seçilen yönetim kuruluna teslim etmekle sorumludur.
Genel kurulu izleyen kırk beş gün içinde seçilen organların asıl ve yedek üyeleri genel kurul sonuç bildirimiyle il sivil toplumla ilişkiler müdürlüğüne bildirilir; kanun metninde otuz gün yazdığı için bildirimi otuz gün içinde vermek en güvenli yoldur. Bildirimin nasıl verileceğini genel kurul sonuç bildirimi rehberinde anlattık. Toplantıda tüzük değiştirildiyse ek belgeler gerekir: tüzük değişikliği nasıl yapılır?
Genel kurul çevrim içi yapılabilir mi?
Evet. Dernekler genel kurul ve yönetim kurulu toplantılarını elektronik ortamda da yapabilir. Ancak bunun için İçişleri Bakanlığı Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğünce uygun görülen bir elektronik sistem kullanılmalı ve üyeler sisteme güvenli elektronik imza ya da iki aşamalı kimlik doğrulamayla girmelidir. Sıradan bir görüntülü görüşme uygulaması bu şartları karşılamaz.
Çağrı, yeter sayı, divan, oylama ve tutanak kuralları elektronik toplantıda da aynen geçerlidir. Toplantıya ait bütün kayıtları dernek saklar.
Sık yapılan hatalar
- Çağrıyı on beş günden kısa süre önce yapmak ya da ikinci toplantının tarihini çağrıya yazmamak
- Gündemde olmayan bir konuda, örneğin tüzük değişikliğinde, karar almak
- Hazirun listesini imzalatmadan üyeleri salona almak
- Vekâletname ile oy kullandırmak
- Toplantıyı tüzükte yazılı yer dışında yapmak
- Sonuç bildirimini süresinde vermemek
Karara itiraz: Kanuna ya da tüzüğe aykırı bir genel kurul kararına toplantıda katılmayıp karşı çıkan üye karar tarihinden; toplantıya gelmeyen üye ise kararı öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde ve her hâlde karar tarihinden itibaren üç ay içinde mahkemeye başvurarak kararın iptalini isteyebilir.
Sık sorulan sorular
Genel kurul kaç yılda bir yapılmalı?
Tüzükte yazılı dönemde yapılır; tüzük ne derse desin olağan genel kurulun en geç üç yılda bir yapılması zorunludur. Olağan genel kurulun üst üste iki kez yapılamaması derneğin kendiliğinden sona ermesine yol açar.
Genel kurul çağrısı ne kadar önce yapılır?
En az on beş gün önce. Çağrı gazetede ya da derneğin internet sitesinde ilanla, yazıyla, e-posta ya da kısa mesajla veya yerel yayın araçlarıyla yapılabilir ve çoğunluk sağlanamazsa yapılacak ikinci toplantının bilgilerini de içerir.
İkinci toplantıda kaç üye gerekir?
Çoğunluk aranmaz; ancak katılan üye sayısı yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.
Genel kurulda vekâletle oy kullanılabilir mi?
Hayır. Her üyenin bir oyu vardır ve üye oyunu şahsen kullanmak zorundadır. Tüzel kişi üyeler adına yönetim kurulu başkanları ya da görevlendirdikleri temsilci oy kullanır.
Genel kurul internetten yapılabilir mi?
Evet, ama yalnızca İçişleri Bakanlığınca uygun görülen elektronik sistemler üzerinden ve üyeler güvenli elektronik imza ya da iki aşamalı doğrulamayla giriş yaparak. Fiziki toplantıdaki bütün kurallar elektronik toplantıda da geçerlidir.
Dayanak mevzuat
Bu rehber işinize yaradı mı?
Teşekkürler! Rehberi faydalı bulduysanız kurumunuzla paylaşabilirsiniz.
Neyin eksik olduğunu bize yazın; rehberi birlikte geliştirelim.
Son kontrol 19 Ekim 2026. Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki ya da mali danışmanlık yerine geçmez; mevzuat değişebilir. Bir hata görürseniz bize bildirin.