Alındı belgesi nedir, nasıl bastırılır?
Kısa cevap
Dernekler elden aldıkları aidat, bağış ve diğer gelirleri alındı belgesiyle tahsil eder; banka ya da PTT aracılığıyla gelen paralarda dekont ve hesap özeti alındı belgesinin yerine geçer. Basılı alındı belgeleri yönetim kurulu kararıyla bastırılır ve matbaa on beş gün içinde mülki idareye bildirir; belgeler DERBİS üzerinden e-Alındı olarak da düzenlenebilir.
Dernekler gelirlerini alındı belgesiyle tahsil eder. Aidat, bağış ya da başka bir gelir için elden para aldığınızda ödeyene alındı belgesi verirsiniz. Para bankaya ya da PTT aracılığıyla geldiyse dekont veya hesap özeti alındı belgesinin yerine geçer; ayrıca alındı belgesi kesmeniz gerekmez.
Hangi durumda hangi belge?
| Durum | Belge |
|---|---|
| Elden alınan aidat, bağış veya diğer gelir | Alındı belgesi (basılı ya da e-Alındı) |
| Banka veya PTT hesabına yatan para | Banka dekontu, hesap özeti |
| Bağışlanan eşya, gıda, malzeme ya da hizmet | Ayni bağış alındı belgesi |
| Derneğin yaptığı bedelsiz yardım | Ayni yardım teslim belgesi |
Kayıt tarafı için: Bağışlar nasıl kayda alınır? Bağışçınız kamu yararına çalışan bir derneğe yaptığı bağışı vergiden indirmek istiyorsa makbuz şarttır; ayrıntı: Kamu yararı statüsü ve vergi muafiyeti.
Basılı alındı belgesi nasıl bastırılır?
- Yönetim kurulu kararı alın
Alındı belgelerinin bastırılmasına yönetim kurulu karar verir. Kararı karar defterine yazın; kaç cilt bastırılacağını da belirtmek sonraki takibi kolaylaştırır.
- Matbaaya yönetmelikteki örneği verin
Belge, Dernekler Yönetmeliği ekindeki örnekte gösterilen biçim ve ölçüde basılır: seri ve sıra numaralı, kendinden karbonlu, elli asıl ve elli koçan yapraktan oluşan ciltler. Bilgisayarla doldurulacaksa aynı nitelikte form ya da sürekli form da bastırılabilir.
- Matbaa bildirimi yapar
Matbaa, bastığı belgelerin adedini, seri ve sıra numaralarını on beş gün içinde mülki idare amirliğine bildirmek zorundadır. Bu bildirim DERBİS üzerinden de yapılabilir. İl müdürlüğü bilgileri alındı belgesi ciltleri takip defterine kaydeder.
- Sayman kontrol edip teslim alır
Sayman üye seri ve sıra numaralarını, baskı hatalarını kontrol eder. Hatalı ciltler geri verilip yenisi bastırılır. Belgeler matbaadan tutanakla teslim alınır.
e-Alındı belgesi
Alındı belgeleri, yönetmelikteki bütün bilgileri içermek şartıyla İçişleri Bakanlığının oluşturduğu ya da izin verdiği yazılımlarla elektronik ortamda da düzenlenebilir. Bunun resmî yolu DERBİS'teki "e-Alındı Belgesi İşlemleri" ekranıdır: dernek tarafından yetkilendirilen kişi e-Devlet ya da DERBİS kullanıcı bilgileriyle giriş yapar ve aldığı aidat veya bağış için belgeyi oluşturur. Düzenlenen belgeler Genel Müdürlüğün elektronik sisteminde saklanır.
e-Alındı, matbaa ve cilt takibi yükünü ortadan kaldırır; çok sayıda küçük tahsilat yapan dernekler için pratiktir. Ayni bağış alındı belgeleri de aynı şekilde elektronik ortamda düzenlenebilir. DERBİS'e giriş için: DERBİS nedir, nasıl kullanılır?
Kim tahsilat yapabilir?
Yönetim kurulunun asıl üyeleri yetki belgesi olmadan dernek adına gelir tahsil edebilir. Bunlar dışında kalan kişiler, örneğin bağış toplayan bir gönüllü ya da çalışan, ancak yetki belgesiyle tahsilat yapabilir:
- Tahsilat yapacak kişiler ve yetki süresi yönetim kurulu kararıyla belirlenir.
- Kişinin kimlik bilgilerini, imzasını ve fotoğrafını içeren yetki belgesi iki nüsha düzenlenir ve yönetim kurulu başkanınca onaylanır.
- Yetki süresi en çok bir yıldır; süre bitince belge yenilenir.
- Süre dolduğunda ya da kişi görevden ayrıldığında yetki belgesi bir hafta içinde yönetim kuruluna geri verilir. Yönetim kurulu yetkiyi her zaman kaldırabilir.
Tahsilat yapan kişi topladığı parayı otuz gün içinde saymana teslim eder ya da derneğin banka hesabına yatırır. Yönetmelikte 5.000 TL olarak yazılı tutarı aşan tahsilatlar, otuz gün beklenmeden en geç iki iş günü içinde bankaya yatırılır. Bu tutar da her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.
Banka zorunluluğu: Dernekler Kanunu'na göre kanunda 7.000 TL olarak belirlenen ve her yıl güncellenen tutarı aşan her türlü gelir, tahsilat, gider ve ödeme banka, diğer finans kuruluşları ya da PTT aracılığıyla yapılmalıdır. Aksi hâlde dernek yöneticilerine her işlem için işlem tutarının yüzde onuna kadar idari para cezası verilebilir. Güncel tutarı il müdürlüğünüzden ya da mali müşavirinizden öğrenin.
Alındı belgesi nasıl doldurulur?
- Belgedeki bütün alanlar eksiksiz doldurulur ve ilgili kişilerce imzalanır.
- Elle doldurulan belgeler tükenmez kalemle, okunaklı, silintisiz ve kazıntısız yazılır.
- Asıl yaprak koparılıp ödeyene verilir, koçan ciltte kalır.
- Hata yapılırsa yaprak ödeyene verilmez: asıl ve koçan yaprağın üzerine "İPTAL" yazılır ve ikisi de koparılmadan ciltte bırakılır.
- Bilgisayarla doldurulan form belgelerde aslı ödeyene verilir, sureti dosyada saklanır.
Saklama ve devir
Boş ve kullanılmış alındı belgelerinin saklanmasından sayman sorumludur. Belgeler tahsilat yapacak kişilere imza karşılığı verilir ve kullanıldıktan sonra imza karşılığı geri alınır. Sayman değiştiğinde belgeler eski ve yeni sayman arasında tutanakla devredilir.
Tamamı kullanılmadan geri gelen ciltlerin boş yaprakları tutanakla tespit edilir; bu ciltler başka bir yetkiliye verilebilir ya da boş yaprakların üzerine büyük harflerle "İPTAL" yazılarak bir daha kullanılmaz. Kullanılmış alındı belgeleri, deftere kaydedildikleri sıraya göre beş yıl saklanır.
Sık yapılan hatalar
- Yönetim kurulu kararı olmadan ya da örneğe uymayan makbuz bastırmak
- Yetki belgesi olmayan gönüllülere makbuz cildi vermek
- Hatalı yaprağı koparıp atmak
- Toplanan parayı haftalarca kişisel olarak elde tutmak
- Banka ile yapılması gereken ödemeleri elden yapmak
Sık sorulan sorular
Banka hesabına gelen bağış için alındı belgesi gerekir mi?
Hayır. Dernek gelirleri bankalar aracılığıyla toplandığında banka dekontu veya hesap özeti alındı belgesi yerine geçer.
Alındı belgesini kim bastırır?
Derneğin yönetim kurulu kararıyla, Dernekler Yönetmeliği ekindeki örneğe uygun olarak bir matbaada bastırılır. Matbaa basılan belgelerin adedini ve seri-sıra numaralarını on beş gün içinde mülki idare amirliğine bildirir.
e-Alındı belgesi nedir?
Alındı belgesinin DERBİS'teki e-Alındı Belgesi İşlemleri ekranından elektronik olarak düzenlenmesidir. Dernek tarafından yetkilendirilen kişi e-Devlet ya da DERBİS kullanıcı bilgileriyle giriş yapar; belgeler Genel Müdürlüğün sisteminde saklanır.
Dernek adına kim bağış toplayabilir?
Yönetim kurulu asıl üyeleri yetki belgesi olmadan tahsilat yapabilir. Diğer kişiler yönetim kurulu kararıyla belirlenir ve en çok bir yıl geçerli bir yetki belgesiyle tahsilat yapar.
Toplanan para ne zamana kadar teslim edilmeli?
Otuz gün içinde saymana teslim edilir ya da derneğin banka hesabına yatırılır. Yönetmelikte 5.000 TL olarak yazılı ve her yıl güncellenen tutarı aşan tahsilatlar en geç iki iş günü içinde bankaya yatırılır.
Dayanak mevzuat
Bu rehber işinize yaradı mı?
Teşekkürler! Rehberi faydalı bulduysanız kurumunuzla paylaşabilirsiniz.
Neyin eksik olduğunu bize yazın; rehberi birlikte geliştirelim.
Son kontrol 19 Ekim 2026. Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki ya da mali danışmanlık yerine geçmez; mevzuat değişebilir. Bir hata görürseniz bize bildirin.