Dernek tüzüğü nasıl değiştirilir? Genel kurul kararı, oy oranı ve bildirim
Kısa cevap
Tüzük yalnızca genel kurulda değiştirilebilir: ilk toplantıda katılma hakkı olan üyelerin üçte ikisi bulunmalı ve değişiklik katılanların üçte iki çoğunluğuyla kabul edilmelidir. Toplantı tutanağı, değişen maddelerin eski ve yeni hâli ve imzalı tüzüğün son hâli genel kurul sonuç bildirimiyle birlikte idareye verilir.
Tüzük, derneğin adını, amacını, organlarını ve işleyiş kurallarını belirleyen temel belgedir. Bu kuralların herhangi birini değiştirmek, örneğin yeni bir çalışma alanı eklemek, yönetim kurulu üye sayısını değiştirmek ya da şube açma imkânı tanımak, tüzük değişikliği yapmayı gerektirir. Tüzüğü yalnızca genel kurul değiştirebilir; yönetim kurulunun böyle bir yetkisi yoktur.
Ne zaman tüzük değişikliği gerekir?
- Derneğin adı ya da merkezi (il veya ilçe) değişiyorsa
- Amaç, çalışma konuları ya da faaliyet alanı genişliyor veya daralıyorsa
- Üyelik şartları, organların üye sayısı ya da görevleri değişiyorsa
- Şube açmak ya da sandık kurmak istiyorsanız ve tüzükte buna dair hüküm yoksa
- Aidat tutarı tüzüğe rakamla yazılmışsa ve değişecekse
- İdarenin incelemesinde tüzükte kanuna aykırılık ya da eksiklik bulunduysa
Derneğin adres değişikliği, merkez aynı il ya da ilçede kaldığı sürece tüzük değişikliği değildir; yalnızca bildirim gerektirir: adres ve organ değişikliği.
İpucu: Tüzüğe aidat tutarını rakamla yazmak yerine "giriş ve yıllık aidat tutarı genel kurulca belirlenir" gibi bir hüküm koymak, her artışta tüzük değiştirme zorunluluğunu ortadan kaldırır. Değişiklik yapacaksanız bu fırsatı değerlendirin.
Adım adım tüzük değişikliği
- Değişiklik taslağını hazırlayın
Değişecek maddelerin eski ve yeni hâlini yan yana gösteren bir karşılaştırma tablosu hazırlayın. Yeni metnin, Dernekler Kanunu'nun tüzükte bulunmasını zorunlu tuttuğu konuları hâlâ karşıladığından emin olun.
- Gündeme ekleyin
Genel kurulda yalnızca gündemdeki konular görüşülür. Tüzük değişikliğini yönetim kurulu kararıyla gündeme açıkça yazın ve üyeleri en az on beş gün önceden çağırın. Değişiklik metnini çağrıyla birlikte üyelere ulaştırmanız şart değildir, ama iyi bir uygulamadır.
- Toplantı yeter sayısını kontrol edin
Tüzük değişikliği gündemde olduğunda genel kurul, katılma hakkı olan üyelerin üçte ikisinin katılımıyla toplanır. Bu sayıya ulaşılamazsa ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz; ancak katılan üye sayısı yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.
- Oylayın
Değişiklik, toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla kabul edilir. Oylamanın nasıl yapıldığını ve kaç oy alındığını tutanağa açıkça yazın.
- Tutanağı ve tüzüğün son hâlini hazırlayın
Divan başkanı ve yazmanlar toplantı tutanağını imzalar. Tüzüğün son hâlinin her sayfası, yönetim kurulu üyelerinin salt çoğunluğunca imzalanır.
- Bildirin
Genel kurulu izleyen kırk beş gün içinde, genel kurul sonuç bildiriminin ekinde il sivil toplumla ilişkiler müdürlüğüne verin. DERBİS'te sonuç bildirimini yaparken "Tüzük değişikliği yapıldı mı?" sorusunu "Evet" olarak işaretleyip belgeleri yükleyin.
Bildirime eklenecek belgeler
- Genel kurul toplantı tutanağı
- Tüzüğün değişen maddelerinin eski ve yeni hâli
- Her sayfası yönetim kurulu üyelerinin salt çoğunluğunca imzalanmış tüzüğün son hâli
Kanun metninde genel kurul bildirimleri için otuz gün yazdığından, bildirimi otuz gün içinde vermeniz en güvenli yoldur. Ayrıntılar: genel kurul sonuç bildirimi.
Bildirimden sonra: idarenin incelemesi
Sonuç bildirimi ve ekleri il sivil toplumla ilişkiler müdürlüğünce incelenir. Değişiklikte kanuna aykırılık ya da eksiklik görülürse bunu düzeltmeniz yazıyla istenir. Suç oluşturmayan hata ve eksikliklerin bu yazı üzerine otuz gün içinde giderilmesi zorunludur; giderilmezse idari para cezası uygulanır.
DERBİS üzerinden derneğinizin güncel tüzüğünü barkodlu olarak alabilir, bankaya ya da hibe veren kurumlara bu belgeyi verebilirsiniz.
Ada "Türk", "Türkiye" ya da "Millî" eklemek
Dernek adlarında Türk, Türkiye, Millî, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal, Şehit ve Gazi kelimeleri ile bunlardan türetilen kelimeler ancak İçişleri Bakanlığının izniyle kullanılabilir. Bu izin için derneğin en az bir yıldır faaliyette olması, kendi il dışında en az üç ilde şube ya da temsilciliğinin bulunması ve konuyla ilgili genel kurul kararı alınması gibi şartlar aranır. Adı bu yönde değiştirecekseniz önce izin sürecini başlatın.
Sık yapılan hatalar
- Tüzük değişikliğini gündeme yazmadan genel kurulda "dilek ve temenniler" sırasında oylamak
- İlk toplantıda üçte iki katılım olmadan değişikliği görüşmek
- Tüzüğün son hâlini yönetim kuruluna imzalatmamak
- Değişikliği yalnızca derneğin kendi dosyasında bırakıp bildirmemek
Toplantının genel kurallarını görmek için: Genel kurul nasıl yapılır?
Sık sorulan sorular
Tüzük değişikliği için kaç oy gerekir?
Toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğu. İlk toplantıda ayrıca katılma hakkı olan üyelerin üçte ikisinin hazır bulunması gerekir.
İlk toplantıda üçte iki sağlanamazsa ne olur?
İkinci toplantıda çoğunluk aranmaz; ancak katılan üye sayısı yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz. Karar için yine katılanların üçte iki oyu gerekir.
Tüzük değişikliği olağanüstü genel kurulda yapılabilir mi?
Evet. Değişiklik gündemde açıkça yer aldığı ve yeter sayılar sağlandığı sürece olağan ya da olağanüstü genel kurulda yapılabilir.
Adres değişikliği için tüzük değiştirmek gerekir mi?
Dernek aynı il ya da ilçe içinde taşınıyorsa hayır; Yerleşim Yeri Değişiklik Bildirimi yeterlidir. Tüzükte yazan merkez değişiyorsa tüzük değişikliği gerekir.
Dayanak mevzuat
Bu rehber işinize yaradı mı?
Teşekkürler! Rehberi faydalı bulduysanız kurumunuzla paylaşabilirsiniz.
Neyin eksik olduğunu bize yazın; rehberi birlikte geliştirelim.
Son kontrol 19 Ekim 2026. Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki ya da mali danışmanlık yerine geçmez; mevzuat değişebilir. Bir hata görürseniz bize bildirin.