6 rehber
Dernekler
Dernek nedir, nasıl kurulur, üyelik ve şubeler.
Tümünü göreSTK Rehber · Sivil toplum bilgi kaynağı
Sivil toplumla ilgili her sorunun cevabı
Dernek, vakıf, federasyon ve platformlar için kuruluştan kapanışa adım adım rehberler; yükümlülük takvimi, sözlük, belge örnekleri ve mevzuat tek yerde.
/
“” için henüz bir rehberimiz yok.
Sorunuzu gönderin, rehbere ekleyelimYol haritası
Bir sivil toplum kuruluşunun yaşam döngüsü
Bulunduğunuz aşamayı seçin; o aşamada bilmeniz gerekenleri sırayla derledik.
Aşama 01
Hangi yapı size uygun?
5 rehber
- STK nedir? STK, sivil toplum kuruluşunun kısaltmasıdır: devletten ve şirketlerden bağımsız, kazanç dağıtmayan ve insanlar... Okundu 6 dk
- Dernek nedir? Dernek, kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak bir amaç için en az yedi gerçek veya tüzel kişinin bilgi ve ç... Okundu 7 dk
- Dernek, vakıf, federasyon, platform farkları Dernek bir kişi topluluğu, vakıf bir mal topluluğudur. Federasyon en az beş derneğin, konfederasyon en az üç f... Okundu 6 dk
- Vakıf nedir? Vakıf, gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemesiyle oluşan, t... Okundu 5 dk
- Platform nedir? Platform; derneklerin kendi aralarında ya da vakıf, sendika gibi sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amaç iç... Okundu 4 dk
Aşama 02
Resmî olarak kurulun
3 rehber
- Dernek nasıl kurulur? En az yedi kurucu tüzüğü hazırlayıp imzalar ve kuruluş bildirimini derneğin merkezinin bulunduğu ildeki sivil... Okundu 8 dk
- Vakıf nasıl kurulur? Vakıf, noterde düzenlenen resmî senetle ya da ölüme bağlı tasarrufla kurulur ve asliye hukuk mahkemesinin kara... Okundu 6 dk
- Vakıf senedi Vakıf senedinde vakfın adı, amacı, bu amaca özgülenen mal ve haklar, örgütlenme ve yönetim şekli ile yerleşim... Okundu 5 dk
Aşama 03
Defter, vergi ve sistemler
4 rehber
- Dernek defterleri İşletme hesabı esasındaki dernekler karar defteri, üye kayıt defteri, evrak kayıt defteri ve işletme hesabı de... Okundu 6 dk
- Alındı belgesi Dernekler elden aldıkları aidat, bağış ve diğer gelirleri alındı belgesiyle tahsil eder; banka ya da PTT aracı... Okundu 5 dk
- Dernekler vergi öder mi? Dernekler tüzel kişilikleri itibarıyla gelir ya da kurumlar vergisi mükellefi değildir; ancak sürekli yürüttük... Okundu 6 dk
- DERBİS nedir? DERBİS (Dernekler Bilgi Sistemi), derneklerin beyanname, genel kurul sonuç bildirimi, değişiklik ve üye bildir... Okundu 6 dk
Aşama 04
Genel kurul ve beyanname
4 rehber
- Genel kurul nasıl yapılır? Olağan genel kurul tüzükte yazılı dönemde, en geç üç yılda bir yapılır. Üyeler en az on beş gün önceden çağrıl... Okundu 7 dk
- Genel kurul sonuç bildirimi Genel kurulda seçilen organların asıl ve yedek üyeleri, Genel Kurul Sonuç Bildirimi ile DERBİS üzerinden il si... Okundu 6 dk
- İşletme hesabı mı, bilanço esası mı? Dernekler kural olarak işletme hesabı esasına göre defter tutar. Kamu yararına çalışan dernekler ile yıllık br... Okundu 5 dk
- Dernek beyannamesi Dernekler bir önceki yılın faaliyet ve hesap sonuçlarını gösteren dernek beyannamesini her yıl 1 Ocak – 30 Nis... Okundu 6 dk
Aşama 05
Fon, bağış, ekip ve ağlar
8 rehber
- Dernek şubesi nasıl açılır? Tüzüğünde şube hükmü bulunan dernekte, genel kurulun yetki verdiği yönetim kurulu en az üç kişilik bir kurucul... Okundu 5 dk
- Federasyon nedir? Federasyon, kuruluş amaçları aynı olan en az beş derneğin üye sıfatıyla bir araya gelerek kurduğu, tüzel kişil... Okundu 5 dk
- İktisadi işletme Dernek veya vakfın bir organizasyona bağlı olarak sürekli yürüttüğü ticari, sınai ya da zirai faaliyetler ikti... Okundu 6 dk
- Kamu yararı ve vergi muafiyeti Kamu yararına çalışan dernek statüsü ve vakıflara vergi muafiyeti Cumhurbaşkanı kararıyla verilir. Bu kuruluşl... Okundu 7 dk
- Yardım toplama izni Kamuya açık bir çağrıyla halktan yardım istenen kampanyalar, internet üzerinden yürütülenler dâhil, 2860 sayıl... Okundu 8 dk
- Hibe başvurusu nasıl hazırlanır? Güçlü bir hibe başvurusu çağrının amaçlarıyla uyumlu, kanıta dayalı bir sorun tanımı; ölçülebilir hedefler ve... Okundu 9 dk
- Dernekte çalışan istihdamı Dernek, ücret karşılığında ve kendi yönetiminde düzenli çalıştırdığı kişiyle iş sözleşmesi yapar ve işveren ol... Okundu 6 dk
- Yurt dışından yardım bildirimi Dernekler yurt dışındaki kişi ya da kuruluşlardan ayni veya nakdi yardım alacaksa, yardımı almadan önce Yurt D... Okundu 6 dk
Aşama 06
Tüzük, adres ve kapanış
3 rehber
- Tüzük değişikliği Tüzük yalnızca genel kurulda değiştirilebilir: ilk toplantıda katılma hakkı olan üyelerin üçte ikisi bulunmalı... Okundu 5 dk
- Adres ve organ değişikliği Derneğin yerleşim yerinde ve genel kurul dışında organlarında meydana gelen değişiklikler, Yerleşim Yeri Değiş... Okundu 6 dk
- Dernek feshi ve tasfiye Genel kurul, katılma hakkı olan üyelerin üçte ikisiyle toplanıp katılanların üçte iki çoğunluğuyla fesih karar... Okundu 6 dk
Konular
Konuya göre göz atın
35 rehber, 12 konu başlığı altında.
3 rehber
Vakıflar
Vakıf senedi, mal varlığı, tescil ve vakıf yönetimi.
Tümünü gör
3 rehber
Federasyon, konfederasyon ve platformlar
Kurumların bir araya geldiği yapılar ve farkları.
Tümünü gör
3 rehber
Genel kurul ve yönetim
Çağrı, toplantı, seçim, sonuç bildirimi ve organlar.
Tümünü gör
4 rehber
Muhasebe ve defterler
Zorunlu defterler, alındı belgesi ve dernek beyannamesi.
Tümünü gör
3 rehber
Vergi ve muafiyetler
İktisadi işletme, stopaj, kamu yararı ve vergi muafiyeti.
Tümünü gör
2 rehber
Bağış ve yardım toplama
Yardım toplama izni, bağışların kaydı ve belgelenmesi.
Tümünü gör
2 rehber
Fon, hibe ve proje
Başvuru hazırlama, bütçe, raporlama ve proje yönetimi.
Tümünü gör
2 rehber
Çalışanlar ve gönüllüler
İstihdam, SGK bildirimleri ve gönüllü yönetimi.
Tümünü gör
2 rehber
DERBİS, e-Devlet ve KVKK
Elektronik bildirimler ve kişisel verilerin korunması.
Tümünü gör
2 rehber
Uluslararası ilişkiler
Yurt dışından yardım, yabancı dernekler ve iş birlikleri.
Tümünü gör
3 rehber
Değişiklik ve kapanış
Tüzük ve adres değişikliği, fesih ve tasfiye.
Tümünü görKarşılaştırma
Dernek mi, vakıf mı, platform mu?
Beş yapının temel farkları tek tabloda. Hangisinin size uygun olduğuna karar vermeden önce bakın.
| Özellik | Dernek | Vakıf | Federasyon | Konfederasyon | Platform |
|---|---|---|---|---|---|
| Nedir? | Kişi topluluğu | Mal topluluğu | Derneklerin üst kuruluşu | Federasyonların üst kuruluşu | Geçici birliktelik |
| Kim kurar? | En az 7 gerçek veya tüzel kişi | Mal varlığını özgüleyen kişi veya kişiler | Aynı amaçlı en az 5 dernek | Aynı amaçlı en az 3 federasyon | Dernekler, vakıflar, sendikalar ve benzerleri |
| Tüzel kişilik | Var | Var | Var | Var | Yok |
| Kuruluş belgesi | Tüzük | Vakıf senedi | Federasyon tüzüğü | Konfederasyon tüzüğü | Tüzük gerekmez |
| Başlangıç varlığı | Gerekmez | Amaca yetecek mal varlığı | Gerekmez | Gerekmez | Gerekmez |
| Bağlı olduğu kurum | Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü | Vakıflar Genel Müdürlüğü | Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü | Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü | Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü |
| Temel mevzuat | TMK, 5253 sayılı Kanun | TMK, 5737 sayılı Kanun | 5253 sayılı Kanun | 5253 sayılı Kanun | 5253 sayılı Kanun |
Yükümlülük takvimi
Hangi bildirim ne zaman yapılır?
Derneklerin düzenli ve bir olaya bağlı yasal yükümlülükleri. Süreler kaçırıldığında idari para cezası uygulanabilir.
Takvime bağlı
- Oca – Nis Dernek beyannamesi Önceki yılın faaliyet ve hesap sonuçları; son gün 30 Nisan. Sıradaki son gün 30 Nisan 2027 · 185 gün kaldı
- Her ay Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi Çalışanı olan veya stopajlı ödeme yapan kurumlar için.
- 3 yılda bir Olağan genel kurul Tüzükte yazılı dönemde, en geç üç yılda bir.
Bir olaya bağlı
- 30 gün Genel kurul sonuç bildirimi Kanun otuz, yönetmelik kırk beş gün diyor; otuz günü esas almak en güvenlisi.
- 30 gün Adres ve organ değişikliği Kanun otuz, yönetmelik kırk beş gün diyor; otuz günü esas almak en güvenlisi.
- 30 gün Taşınmaz bildirimi Edinilen taşınmazın tapuya tescilinden itibaren.
- Önceden Yurt dışından yardım Yardım alınmadan önce bildirilir.
Sözlük
Sivil toplum terimleri, sade Türkçeyle
Mevzuatta ve resmî yazışmalarda sık geçen kavramların kısa açıklamaları.
- Alındı belgesi
- Derneklerin gelir tahsil ederken düzenlediği, bastırılıp kayda alınan belge. Rehberde oku
- DERBİS
- Dernekler Bilgi Sistemi: bildirim ve beyannamelerin elektronik ortamda yapıldığı resmî sistem. Rehberde oku
- Denetim kurulu
- Derneğin mevzuata ve tüzüğe uygun çalışıp çalışmadığını denetleyen zorunlu organ. Rehberde oku
- Genel kurul
- Kayıtlı üyelerden oluşan, derneğin en yetkili karar organı. Rehberde oku
- Hazirun listesi
- Genel kurula katılma hakkı olan üyelerin listesi; toplantıya gelen üyeler bu listeyi imzalar. Rehberde oku
- İktisadi işletme
- Dernek veya vakfın ticari nitelikteki sürekli faaliyetleri; kurumlar vergisi mükellefidir. Rehberde oku
- Kamu yararı statüsü
- Cumhurbaşkanı kararıyla verilen, bağışçılara vergi avantajı sağlayabilen statü. Rehberde oku
- Olağanüstü genel kurul
- Yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hâllerde ya da üyelerin beşte birinin yazılı isteğiyle yapılan genel kurul. Rehberde oku
- Şube
- Derneğin başka bir yerleşim yerinde açtığı, ayrı tüzel kişiliği olmayan birimi. Rehberde oku
- Tasfiye
- Fesihten sonra alacak, borç ve mal varlığının sonuçlandırılması süreci. Rehberde oku
- Tüzük
- Derneğin adını, amacını, organlarını ve işleyiş kurallarını belirleyen temel belge. Rehberde oku
- Vakıf senedi
- Vakfın adını, amacını, özgülenen mal varlığını ve yönetim şeklini gösteren kuruluş belgesi. Rehberde oku
Belge örnekleri
Doldurup kullanabileceğiniz örnekler
Tüzük, tutanak, karar ve form örnekleri: metni sayfada okuyun, Word ya da Excel olarak indirip kendi derneğinize uyarlayın. Resmî bildirim formlarının güncel hâlleri Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü'nün sitesinde yayımlanır.
Dernek tüzüğü örneği
DOCX · Dernekler
Genel kurul çağrı ilanı
DOCX · Genel kurul ve yönetim
Hazirun listesi
DOCX · XLSX · Genel kurul ve yönetim
Genel kurul toplantı tutanağı
DOCX · Genel kurul ve yönetim
Yönetim kurulu karar örneği
DOCX · Genel kurul ve yönetim
Üyelik başvuru formu
DOCX · Dernekler
Üyelikten çıkma dilekçesi
DOCX · Dernekler
Gönüllü sözleşmesi
DOCX · Çalışanlar ve gönüllüler
Mevzuat
Temel kanunlar
Rehberlerimiz bu kanunlara ve ilgili yönetmeliklere dayanır. Bağlantılar, Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki güncel metne gider.
- 4721 Türk Medeni Kanunu Dernekler (m. 56–100) ve vakıflar (m. 101–117) (yeni sekmede açılır)
- 5253 Dernekler Kanunu Kuruluş, bildirimler, denetim, federasyon ve platformlar (yeni sekmede açılır)
- 5737 Vakıflar Kanunu Vakıfların kuruluşu, yönetimi ve denetimi (yeni sekmede açılır)
- 2860 Yardım Toplama Kanunu Bağış kampanyaları ve yardım toplama izni (yeni sekmede açılır)
- 6698 Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Üye, bağışçı ve gönüllü verileri (yeni sekmede açılır)
- 7262 Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanının Önlenmesine İlişkin Kanun Derneklerin denetimine ilişkin 2020 değişiklikleri (yeni sekmede açılır)
- 5072 Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun Kamu kurumlarıyla ilişkiler ve kamu görevlilerine ilişkin yasaklar (yeni sekmede açılır)
- 193 Gelir Vergisi Kanunu Vergi kesintisi (m. 94) ve bağış indirimi (m. 89) (yeni sekmede açılır)
- 213 Vergi Usul Kanunu Defter ve belge düzeni, kanuni temsilcilerin sorumluluğu (yeni sekmede açılır)
- 3065 Katma Değer Vergisi Kanunu Dernek ve iktisadi işletmelerin KDV karşısındaki durumu, istisnalar (yeni sekmede açılır)
- 5520 Kurumlar Vergisi Kanunu Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler ve bağış indirimi (yeni sekmede açılır)
- 4857 İş Kanunu İş sözleşmesi, belirli süreli çalışma ve engelli istihdamı (yeni sekmede açılır)
- 5510 Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İşyeri bildirgesi, işe giriş ve işten ayrılış bildirimleri (yeni sekmede açılır)
- 6331 İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri (yeni sekmede açılır)
- Yön. Dernekler Yönetmeliği Bildirimler, genel kurul, defter ve belgeler, beyanname ve DERBİS (yeni sekmede açılır)
- Yön. Yardım Toplama Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik Yardım toplama başvurusu, makbuzlar, kesin hesap ve sonuç bildirimi (yeni sekmede açılır)
İçerik ilkelerimiz
Güvenilir bilgi, açık kaynak
Son kontrol: 29 Eylül 2026
Kaynak gösteririz
Her rehber dayandığı kanun ve yönetmeliğe bağlantı verir.
Tarih yazarız
Son kontrol tarihi her sayfada görünür; mevzuat değişince güncelleriz.
Düzeltme alırız
Bir hata ya da eksik gördüğünüzde bize yazın, inceleyip düzeltelim.
Rehberdeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki ya da mali danışmanlık yerine geçmez. Kurumunuza özgü durumlar için bir avukat veya mali müşavire danışın.