Dernek tüzüğü örneği

[Derneğin adı] Tüzüğü

Madde 1 – Derneğin adı ve merkezi

Derneğin adı "[Derneğin adı]"dır. Derneğin merkezi [il]'dir. Derneğin şubesi açılmayacaktır. (Şube açılacaksa: "Dernek, genel kurul kararıyla yurt içinde şube açabilir.")

Madde 2 – Derneğin amacı, çalışma konuları ve biçimleri ile faaliyet alanı

Derneğin amacı [derneğin amacını bir iki cümleyle yazın]'dır.

Dernek bu amacı gerçekleştirmek için şu çalışma konuları ve biçimlerinde faaliyet gösterir:

1. Amacı gerçekleştirmek için araştırmalar yapmak; kurs, seminer, konferans ve panel gibi eğitim çalışmaları düzenlemek.
2. Amacın gerçekleştirilmesi için gerekli bilgi ve belgeleri temin etmek; bülten, dergi, kitap gibi yayınlar çıkarmak.
3. Amacın gerçekleştirilmesi için sağlıklı bir çalışma ortamı sağlamak; büro ve donanım edinmek.
4. Yurt içinden ve yurt dışından bağış kabul etmek; yardım toplama faaliyetlerinde bulunmak.
5. Amaca ulaşmak için gerekli görülen taşınır ve taşınmaz malları satın almak, kiralamak, kiraya vermek.
6. Gerekli izin alınarak vakıf kurmak, federasyona katılmak; amaca uygun projelerde kamu kurumları ve diğer kuruluşlarla ortak çalışmak.
7. Gerektiğinde amacın gerçekleştirilmesi için platformlar oluşturmak.

Derneğin faaliyet alanı: Dernek, [eğitim, çevre, sosyal yardım gibi] alanında yurt içinde faaliyet gösterir.

Madde 3 – Üye olma hakkı ve üyelik işlemleri

Fiil ehliyetine sahip, derneğin amaç ve ilkelerini benimseyen ve bu doğrultuda çalışmayı kabul eden, yasal düzenlemelerde belirtilen şartları taşıyan her gerçek ve tüzel kişi bu derneğe üye olma hakkına sahiptir. Türkiye'de yerleşme hakkına sahip yabancılar da üye olabilir.

Üyelik için derneğe yazılı olarak başvurulur. Yönetim kurulu başvuruyu en çok otuz gün içinde üyeliğe kabul veya isteğin reddi şeklinde karara bağlar ve sonucu başvuru sahibine yazıyla bildirir. Başvurusu kabul edilen üye, bu amaçla tutulan üye kayıt defterine kaydedilir.

Derneğe maddi ve manevi önemli destek sağlamış kişiler yönetim kurulu kararıyla onursal üye olarak kabul edilebilir.

Madde 4 – Üyelikten çıkma

Her üye yazılı olarak bildirimde bulunmak kaydıyla dernekten çıkma hakkına sahiptir. Üyenin çıkma dilekçesi yönetim kuruluna ulaştığı anda çıkış işlemleri sonuçlanmış sayılır. Üyelikten çıkma, üyenin derneğe olan birikmiş borçlarından dolayı sorumluluğunu sona erdirmez.

Madde 5 – Üyelikten çıkarılma

Dernek üyeliğinden çıkarılmayı gerektiren hâller şunlardır:

1. Dernek tüzüğüne aykırı davranışta bulunmak.
2. Verilen görevlerden sürekli kaçınmak.
3. Yazılı uyarılara rağmen üyelik aidatını [altı ay] içinde ödememek.
4. Dernek organlarınca verilen kararlara uymamak.
5. Üye olma şartlarını kaybetmiş olmak.

Bu hâllerden birinin tespiti hâlinde yönetim kurulu kararıyla üyelikten çıkarılır. Dernekten çıkan veya çıkarılanlar üye kütüğünden silinir ve dernek mal varlığında hak iddia edemez.

Madde 6 – Dernek organları

Derneğin organları şunlardır: genel kurul, yönetim kurulu, denetim kurulu.

Madde 7 – Genel kurulun oluşma şekli, toplanma zamanı, çağrı ve toplantı usulü

Genel kurul, derneğin en yetkili karar organı olup derneğe kayıtlı üyelerden oluşur. Genel kurul;

1. Bu tüzükte belirtilen zamanda olağan,
2. Yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hâllerde veya dernek üyelerinin beşte birinin yazılı isteği üzerine otuz gün içinde olağanüstü

toplanır. Olağan genel kurul [üç] yılda bir, [mart] ayı içinde, yönetim kurulunca belirlenecek gün, saat ve yerde toplanır.

Yönetim kurulu, dernek tüzüğüne göre genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesini düzenler. Genel kurula katılma hakkı bulunan üyeler, en az on beş gün önceden; günü, saati, yeri ve gündemi bir gazetede veya derneğin internet sayfasında ilan edilerek, yazılı olarak bildirilerek, üyenin bildirdiği elektronik posta adresine veya iletişim numarasına mesaj gönderilerek ya da yerel yayın araçları kullanılarak toplantıya çağrılır. Bu çağrıda, çoğunluk sağlanamaması sebebiyle toplantı yapılamazsa ikinci toplantının hangi gün, saat ve yerde yapılacağı da belirtilir. İlk toplantı ile ikinci toplantı arasındaki süre yedi günden az, altmış günden fazla olamaz.

Toplantı, çoğunluk sağlanamaması dışında başka bir sebeple geri bırakılırsa bu durum, geri bırakma sebeplerini de belirten bir ilanla, ilk toplantı için yapılan çağrı usulüne uygun olarak üyelere duyurulur. İkinci toplantının geri bırakma tarihinden itibaren en geç altı ay içinde yapılması zorunludur. Genel kurul toplantısı bir defadan fazla geri bırakılamaz.

Madde 8 – Toplantı ve karar yeter sayısı

Genel kurul, katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğunun, tüzük değişikliği ve derneğin feshi hâllerinde ise üçte ikisinin katılımıyla toplanır. Çoğunluk sağlanamaması sebebiyle toplantı ertelenirse ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz; ancak bu toplantıya katılan üye sayısı yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.

Genel kurul kararları, toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğu ile alınır. Tüzük değişikliği ve derneğin feshi kararları ise ancak toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğu ile alınabilir.

Madde 9 – Toplantının yapılışı ve oy kullanma

Genel kurul toplantı günü, yönetim kurulunca düzenlenmiş listede adları bulunan üyeler, resmî kimlik belgelerini göstererek listedeki adlarının karşısını imzalayıp toplantı yerine girerler. Toplantı yeter sayısı sağlanmışsa durum bir tutanakla tespit edilir ve toplantı yönetim kurulu başkanı veya görevlendireceği yönetim kurulu üyelerinden biri tarafından açılır.

Açılıştan sonra toplantıyı yönetmek üzere bir başkan, yeteri kadar başkan yardımcısı ve yazmandan oluşan divan heyeti seçilir. Toplantıda yalnızca gündemdeki maddeler görüşülür; ancak toplantıda hazır bulunan üyelerin onda biri tarafından görüşülmesi yazılı olarak istenen konuların gündeme alınması zorunludur.

Her üyenin genel kurulda bir oy hakkı vardır; üye oyunu şahsen kullanmak zorundadır. Onursal üyeler genel kurul toplantılarına katılabilir ancak oy kullanamaz. Tüzel kişi üyeler, yönetim kurullarınca belirlenen temsilcileri aracılığıyla oy kullanır.

Organ seçimleri gizli oy ve açık tasnif ile, diğer kararlar ise divan başkanınca belirtilecek yöntemle açık oyla yapılır. Toplantıda görüşülen konular ve alınan kararlar bir tutanağa yazılır ve divan başkanı ile yazmanlar tarafından imzalanır. Toplantı sonunda tutanak ve diğer belgeler yönetim kurulu başkanına teslim edilir.

Madde 10 – Genel kurulun görev ve yetkileri

1. Dernek organlarının seçilmesi.
2. Dernek tüzüğünün değiştirilmesi.
3. Yönetim ve denetim kurulu raporlarının görüşülmesi ve yönetim kurulunun aklanması.
4. Yönetim kurulunca hazırlanan bütçenin görüşülüp aynen veya değiştirilerek kabul edilmesi.
5. Dernek için gerekli taşınmaz malların satın alınması veya mevcut taşınmazların satılması hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesi.
6. Yönetim kurulu üyelerine ödenecek ücret ile her türlü ödenek ve yolluk tutarlarının belirlenmesi; kamu görevlisi olmayan denetim kurulu üyelerine verilecek ücretin belirlenmesi.
7. Derneğin federasyona katılması veya ayrılması.
8. Derneğin uluslararası faaliyette bulunması, yurt dışındaki dernek veya kuruluşlara üye olarak katılması ya da ayrılması.
9. Derneğin feshedilmesi.
10. Yönetim kurulunun diğer önerilerinin incelenip karara bağlanması.

Genel kurul, derneğin diğer bir organına verilmemiş işleri görür ve yetkileri kullanır.

Madde 11 – Yönetim kurulunun oluşumu, görev ve yetkileri

Yönetim kurulu, genel kurulca gizli oyla [beş] asıl ve [beş] yedek üye olarak seçilir. Yönetim kurulu seçimden sonraki ilk toplantısında başkan, başkan yardımcısı, sekreter, sayman ve üyeleri belirleyerek görev dağılımı yapar. Yönetim kurulu her zaman üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar verir.

Yönetim kurulu asıl üyeliğinde istifa veya başka bir sebeple boşalma olması hâlinde, genel kuruldaki aldığı oy sırasına göre yedek üyelerin göreve çağrılması zorunludur.

Yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

1. Derneği temsil etmek veya bu hususta üyelerinden bir veya birkaçına yetki vermek.
2. Gelir ve gider hesaplarına ilişkin işlemleri yapmak ve gelecek döneme ait bütçeyi hazırlayarak genel kurula sunmak.
3. Genel kurulun verdiği yetkiyle taşınmaz satın almak, dernek taşınmazlarını satmak.
4. Genel kurulda alınan kararları uygulamak.
5. Her faaliyet yılı sonunda derneğin işletme hesabı tablosunu veya bilanço ve gelir tablosunu ve yönetim kurulu çalışmalarını açıklayan raporu düzenlemek, toplandığında genel kurula sunmak.
6. Bütçenin uygulanmasını sağlamak.
7. Üyeliğe kabul ve üyelikten çıkarma işlemlerini yürütmek.
8. Derneğin amacını gerçekleştirmek için her türlü kararı almak ve uygulamak.
9. Mevzuatın ve tüzüğün kendisine verdiği diğer görevleri yapmak.

Madde 12 – Denetim kurulunun oluşumu, görev ve yetkileri

Denetim kurulu, genel kurulca gizli oyla [üç] asıl ve [üç] yedek üye olarak seçilir. Denetim kurulu; derneğin tüzüğünde gösterilen amaç ve amacın gerçekleştirilmesi için sürdürüleceği belirtilen çalışma konuları doğrultusunda faaliyet gösterip göstermediğini, defter, hesap ve kayıtların mevzuata ve dernek tüzüğüne uygun olarak tutulup tutulmadığını, en geç yılda bir denetler ve denetim sonuçlarını bir raporla yönetim kuruluna ve toplandığında genel kurula sunar.

Madde 13 – Derneğin gelir kaynakları

1. Üye aidatı: Üyelerden giriş aidatı olarak [genel kurulca belirlenen tutarda], yıllık olarak da [genel kurulca belirlenen tutarda] aidat alınır.
2. Gerçek ve tüzel kişilerin derneğe kendi istekleriyle yaptıkları bağış ve yardımlar.
3. Dernek tarafından tertiplenen çay ziyafeti, yemekli toplantı, konser, spor yarışması, konferans gibi faaliyetlerden sağlanan gelirler.
4. Derneğin mal varlığından elde edilen gelirler.
5. Yardım toplama hakkındaki mevzuat hükümlerine uygun olarak toplanacak bağış ve yardımlar.
6. Derneğin amacını gerçekleştirmek için ihtiyaç duyduğu geliri temin etmek amacıyla giriştiği ticari faaliyetlerden elde edilen kazançlar.
7. Diğer gelirler.

Madde 14 – Defter tutma esasları ve kayıt usulü

Dernekte işletme hesabı esasına göre defter tutulur. Yıllık brüt gelirin Dernekler Yönetmeliğinde belirtilen tutarı aşması hâlinde izleyen hesap döneminden itibaren bilanço esasına göre defter tutulur. Bilanço esasına geçilmesi hâlinde, bu tutarın üst üste iki hesap döneminde altında kalınırsa izleyen yıldan itibaren işletme hesabı esasına dönülebilir.

İşletme hesabı esasında karar defteri, üye kayıt defteri, evrak kayıt defteri ve işletme hesabı defteri; bilanço esasında ayrıca yevmiye defteri ve büyük defter tutulur. Defterler kullanılmaya başlanmadan önce il sivil toplumla ilişkiler müdürlüğüne veya notere onaylatılır. Kayıtlar Türkçe tutulur.

Hesap dönemi sonunda işletme hesabı tablosu veya bilanço ile gelir tablosu düzenlenir.

Madde 15 – Gelir ve gider işlemleri

Dernek gelirleri alındı belgesi ile tahsil edilir. Banka aracılığıyla yapılan tahsilatlarda banka dekontu veya hesap özeti alındı belgesi yerine geçer. Dernek giderleri fatura, perakende satış fişi, serbest meslek makbuzu gibi harcama belgeleriyle yapılır. Alındı belgeleri yönetim kurulu kararıyla bastırılır.

Yönetim kurulu üyeleri hariç olmak üzere, derneğin adına gelir tahsil edecek kişi veya kişiler, yetki süresi de belirtilmek suretiyle yönetim kurulu kararıyla belirlenir ve bu kişilere yetki belgesi verilir. Defterler hariç olmak üzere alındı belgeleri, harcama belgeleri ve diğer belgeler, özel kanunlarda belirtilen süreler saklı kalmak kaydıyla beş yıl süreyle saklanır.

Madde 16 – Beyanname ve bildirimler

Derneğin bir önceki yıla ait faaliyetleri ile gelir ve gider işlemlerinin yıl sonu itibarıyla sonuçlarına ilişkin dernek beyannamesi, dernek başkanı tarafından her yıl ocak ayından başlayarak nisan ayı sonuna kadar mülki idare amirliğine verilir.

Olağan veya olağanüstü genel kurul toplantılarını izleyen süre içinde yönetim ve denetim kurulları ile diğer organlara seçilen asıl ve yedek üyeleri içeren genel kurul sonuç bildirimi ile tüzük değişikliği, yerleşim yeri değişikliği, organlardaki değişiklikler ve dernek adına tescil edilen taşınmazlar mevzuatta belirtilen sürelerde mülki idare amirliğine bildirilir.

Madde 17 – Derneğin iç denetimi

Dernekte genel kurul, yönetim kurulu veya denetim kurulu tarafından denetim yapılabileceği gibi bağımsız denetim kuruluşlarına da denetim yaptırılabilir. Genel kurul, yönetim kurulu veya bağımsız denetim kuruluşlarınca denetim yapılmış olması, denetim kurulunun yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Denetim kurulu tarafından en geç yılda bir dernek denetimi yapılır.

Madde 18 – Derneğin borçlanma usulleri

Dernek, amacını gerçekleştirmek ve faaliyetlerini yürütmek için ihtiyaç duyulması hâlinde yönetim kurulu kararıyla borçlanabilir. Bu borçlanma kredi kurumlarından veya mal ve hizmet alımı yoluyla yapılabilir; ancak derneğin gelir kaynaklarıyla karşılanamayacak ve derneği ödeme güçlüğüne düşürecek nitelikte borçlanma yapılamaz.

Madde 19 – Tüzüğün değiştirilmesi

Tüzük, genel kurul kararı ile değiştirilebilir. Tüzük değişikliği için genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin üçte iki çoğunluğu aranır. Çoğunluk sağlanamaması sebebiyle toplantı ertelenirse ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz; ancak katılan üye sayısı yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz. Tüzük değişikliği için gerekli karar çoğunluğu, toplantıya katılan ve oy kullanma hakkı bulunan üyelerin oylarının üçte ikisidir. Genel kurulda tüzük değişikliği oylaması açık olarak yapılır.

Madde 20 – Derneğin feshi ve mal varlığının tasfiyesi

Genel kurul her zaman derneğin feshine karar verebilir. Fesih kararında toplantı ve karar yeter sayısı tüzük değişikliği için öngörülen sayılardır. Genel kurulca fesih kararı verilmesi hâlinde, derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi son yönetim kurulu üyelerinden oluşan tasfiye kurulunca yapılır.

Tasfiye sonunda kalan para, mal ve haklar, genel kurulda belirlenen yere devredilir. Genel kurulda devredilecek yer belirlenmemişse, derneğin bulunduğu ildeki amacına en yakın ve fesih edildiği tarihte en fazla üyeye sahip derneğe devredilir.

Madde 21 – Hüküm eksikliği

Bu tüzükte belirtilmemiş hususlarda Dernekler Kanunu, Türk Medeni Kanunu ve bu kanunlara atfen çıkarılmış Dernekler Yönetmeliği ile dernekleri ilgilendiren diğer mevzuatın hükümleri uygulanır.

Geçici Madde 1 – Geçici yönetim kurulu

İlk genel kurul toplantısında görev bölümü yapılıncaya kadar derneği temsil edecek ve dernek işlemlerini yürütecek geçici yönetim kurulu üyeleri şunlardır:

Kurucu sayısı yediden fazlaysa tabloya satır ekleyin. Tüzüğün her sayfası bütün kurucular tarafından imzalanır.