Dernek nasıl kapatılır? Fesih kararı ve tasfiye adım adım

Bir dernek üç yoldan sona erer: genel kurul kararıyla, kendiliğinden ya da mahkeme kararıyla. Hangisi olursa olsun dernek kütükten hemen silinmez. Önce derneğin parası, malları ve hakları tasfiye edilir, yani alacaklar toplanır, borçlar ödenir ve kalan varlık tüzükte gösterilen yere devredilir. Kayıt ancak tasfiye bittikten ve sonucu bildirildikten sonra silinir.

Dernek hangi hâllerde sona erer?

Genel kurul kararıyla fesih. Genel kurul her zaman derneğin feshine karar verebilir. Kendi isteğinizle derneği kapatmanın yolu budur.

Kendiliğinden sona erme. Aşağıdaki hâllerde dernek kendiliğinden sona erer; her ilgili, sulh hâkiminden bunun tespitini isteyebilir:

• Amacın gerçekleşmesi, gerçekleşmesinin olanaksız hâle gelmesi ya da tüzükte belirlenen sürenin dolması
• İlk genel kurulun kanundaki sürede yapılmaması ve zorunlu organların oluşturulmaması
• Borç ödemede acze düşülmesi
• Tüzüğe göre yönetim kurulunun oluşturulmasının olanaksız hâle gelmesi
• Olağan genel kurulun üst üste iki kez yapılamaması

Mahkeme kararıyla fesih. Derneğin amacı kanuna ya da ahlâka aykırı hâle gelirse, Cumhuriyet savcısının ya da bir ilgilinin istemi üzerine mahkeme derneğin feshine karar verir.

Genel kurulda fesih kararı

1. Feshi gündeme alın

   Yönetim kurulu, gündeminde fesih ve tasfiye bulunan bir genel kurulu (olağan ya da olağanüstü) en az on beş gün önceden çağırır. Gündemde olmayan bir konuda karar alınamayacağı için fesih maddesi açıkça yazılmalıdır.

2. Yeter sayıyı sağlayın

   Fesih gündemdeyken genel kurul, katılma hakkı olan üyelerin üçte ikisinin katılımıyla toplanır. İlk toplantıda bu sayıya ulaşılamazsa ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz; ancak katılanlar yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.

3. Oylayın

   Fesih kararı, toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla alınır. Tüzükte tasfiyenin genel kurul kararına bırakıldığı durumlarda, kalan varlığın hangi kuruluşa devredileceğine de aynı toplantıda karar verin.

4. Sonucu bildirin

   Fesih kararının alındığı toplantının sonucunu da diğer genel kurullar gibi genel kurul sonuç bildirimiyle il sivil toplumla ilişkiler müdürlüğüne bildirin ve toplantı tutanağını ekleyin. Hangi ek belgeleri istediğini il müdürlüğünüze sorun.

Tasfiye nasıl yapılır?

Genel kurul kararıyla feshedilen ya da kendiliğinden sona erdiği tespit edilen derneğin tasfiyesi tüzükteki esaslara göre yapılır. Tasfiyeyi, son yönetim kurulu üyelerinden oluşan tasfiye kurulu yürütür. İşlemler fesih kararının alındığı ya da kendiliğinden sona ermenin kesinleştiği tarihte başlar.

1. Tasfiye süresince bütün işlemlerde dernek adı "Tasfiye Hâlinde … Derneği" şeklinde kullanılır.
2. Tasfiye kurulu önce hesapları inceler. Defterler, alındı ve harcama belgeleri, tapu ve banka kayıtları tespit edilir; derneğin varlıkları ve borçları bir tutanağa bağlanır.
3. Borç varsa alacaklılara çağrıda bulunulur; gerekirse mallar paraya çevrilerek borçlar ödenir. Derneğin alacakları borçlulardan tahsil edilir.
4. Borçlar ödendikten sonra kalan para, mal ve haklar tüzükte gösterilen yere devredilir.
5. Bütün işlemler tasfiye tutanağına yazılır. Tasfiye, il idaresinin haklı sebeple verdiği ek süreler dışında üç ay içinde tamamlanır.
6. Tasfiye ve devir işlemleri tamamlanınca tasfiye kurulu, durumu yedi gün içinde bir yazıyla dernek merkezinin bulunduğu yerin mülki idare amirliğine bildirir ve yazıya tasfiye tutanağını ekler.

Bu bildirim üzerine derneğin dernekler kütüğündeki kaydı il müdürünün onayıyla silinir. Şubeler varsa, merkez dışındaki illerdeki şube kayıtları da silinir.

Varlık tüzüğe göre devredilemezse

Tüzük tasfiyenin nasıl yapılacağını genel kurula bırakmış ama genel kurul karar almamış ya da toplanamamışsa, son yönetim kurulu kendisine yapılan tebligata rağmen tasfiyeyi yapmamışsa ya da dernek mahkeme kararıyla feshedilmişse, derneğin bütün varlığı mahkeme kararıyla aynı ildeki, amacı en yakın ve kapatıldığı tarihte en çok üyesi olan derneğe devredilir.

Feshi için hakkında soruşturma ya da dava açılmış bir dernek kendi fesih kararını alsa bile, soruşturma ya da dava sonuçlanıncaya kadar mal devri yapılamaz.

Defter ve belgeler ne olur?

Tasfiye edilen derneğin defter ve belgelerini, tasfiye kurulu sıfatıyla son yönetim kurulu üyeleri saklar. Bu görev bir yönetim kurulu üyesine de verilebilir. Saklama süresi beş yıldır. Belgeleri kimin, nerede sakladığını tasfiye tutanağına yazmanız ileride doğabilecek soruları önler.

Kapanış kontrol listesi

• Fesih kararı gündeme yazıldı, üçte iki katılım ve üçte iki oyla alındı
• Genel kurul sonucu bildirildi
• Alacaklar tahsil edildi, borçlar ödendi, banka hesapları kapatıldı
• Kalan varlık tüzükte gösterilen yere devredildi ve devir belgelendi
• Kullanılmamış alındı belgeleri iptal edildi, yetki belgeleri geri alındı
• Varsa çalışanların, iktisadi işletmenin ve vergi kayıtlarının kapanış işlemleri yapıldı
• Tasfiye tutanağı hazırlandı ve yedi gün içinde mülki idare amirliğine bildirildi

Vergi, SGK ve iktisadi işletme kapanışlarında mali müşavirinizden destek alın: iktisadi işletme nedir?