Göç ve Diaspora Vakfı'nın çalışmaları: raporlar, forumlar ve gençlik programları

Ankara'da 2024'te kurulan Göç ve Diaspora Vakfı (GDV), göçü sınır hareketleri ve kriz anlarının ötesinde; insan hakları, toplumsal uyum, eğitim, istihdam, diaspora, sivil diplomasi ve bölgesel iş birliği başlıklarıyla birlikte ele alıyor. Vakıf, sahadan derlediği verileri araştırma ve raporlara dönüştürüyor; çalıştay, forum ve zirvelerle kamu, akademi ve sivil toplumu bir araya getirerek karar alıcılara uygulanabilir politika önerileri sunuyor.

2024–2026 döneminde yayımlanan raporlar ve düzenlenen toplantılar arasında şunlar var:

• 3 Kasım 2024'teki Göç ve Kadın Çalıştayı'nda kadın göçmenlerin eğitim ve istihdama katılımı, sosyo-kültürel uyumu, sağlık ve hukuki hakları kamu ve sivil toplum temsilcileriyle tartışıldı.
• Türkiye Göç Hareketliliği Raporu (2016-2023), düzenli ve düzensiz göçün dinamiklerini inceleyerek ulusal göç yönetimine öneriler getiriyor.
• Türkiye'den Suriye'ye Geleceğin İnşası: Eğitim Raporu ile Suriye Saha Gözlem Raporu, Suriye'de yeniden yapılanma, eğitim altyapısı ve toplumsal barış konularını ele alıyor.

Vakfın 2026 gündeminde Suriye'ye geri dönüş öne çıktı. 3 Temmuz 2026'daki Sivil Toplumun Rolü Çalıştayı'nda STK'ların geri dönüş ve uyum süreçlerindeki eşgüdüm modelleri konuşuldu. 21–23 Temmuz 2026'da Ankara'da yapılan Bölgesel Göç ve Geri Dönüş Forumu ise “Suriye'ye Güvenli ve Sürdürülebilir Dönüş Perspektifleri” başlığıyla bölge ülkelerinden kamu yetkilileri, akademisyenler ve düşünce kuruluşlarını buluşturdu. Forumda, geri dönüşün sınırı geçmekle bitmediği; güvenli barınma, istihdam, temel kamu hizmetleri, sosyal uyum ve bölgesel veri paylaşımıyla kalıcı hale gelebileceği vurgulandı.

Gençlere yönelik çalışmalar GDV Akademi çatısı altında yürüyor. 2025'teki Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi Akademisi'ne farklı disiplinlerden 265 öğrenci ve genç araştırmacı katıldı; program teorik derslerin yanında kamu kurumlarına ve akademiye ziyaretleri de içerdi. Diaspora Hikâyeleri oturumlarında Sudan, Yemen, Suriye ve Filistin diasporasından temsilciler kültürel hafıza, aidiyet, diplomasi ve Türkiye-AB ilişkileri üzerine deneyimlerini gençlerle paylaştı. 2026'daki Kök ve Şuur Gençlik Kampı ise kimlik, diaspora bilinci, kültürel bellek ve toplumsal sorumluluk üzerine atölye ve eğitimlerden oluştu.

Vakıf insani konularda da çağrılar yaptı. Kadın Diasporası İletişim Başkanlığı'nın koordinasyonunda Neslişah Kültür Merkezi'nde düzenlenen buluşmada Bosna Hersek, Sudan, Suriye, Mısır, Doğu Türkistan, Filistin ve Türkiye'den sivil toplum temsilcileri Gazze için uluslararası dayanışma çağrısında bulundu. Sudan'a Ses Ver kampanyası ise Sudan'daki insani krize uluslararası kamuoyunun dikkatini çekmeyi amaçladı.

Uluslararası ilişkiler tarafında, 2025'teki Irak temaslarında Sadr Külliyesi, Nehreyn Araştırma Merkezi, Beyan Stratejik Araştırmalar Merkezi ve El-Mansur Üniversitesi ile ortak akademik programlar, Türkçe eğitimi ve Türk öğrencilere %100 burslu kontenjan gibi konularda iş birlikleri geliştirildi. 2026'da İstanbul Ticaret Üniversitesi ile göç, diaspora ve sivil diplomasi alanlarında ortak araştırma, eğitim ve akademi faaliyetlerini kapsayan bir protokol imzalandı. Vakıf, uzun vadede bölgesel ve küresel ölçekte güvenilir bir uluslararası göç diplomasisi merkezi olmayı hedeflediğini belirtiyor.