Kaleseramik Vakfı'nın 9. sosyal girişimcilik ödülleri: Hadi İşaret, Hummingdrone, AMANOS-Migros ve KEÇİ

Kaleseramik Eğitim, Sağlık ve Sosyal Yardım Vakfı'nın (KSV) Impact Hub İstanbul ile düzenlediği İbrahim Bodur Sosyal Girişimcilik Programı (İBSG) dokuzuncu yılında ödüllerini verdi. 373 başvuru arasından Erken Aşama'da Hadi İşaret, İleri Aşama'da Hummingdrone, İş Birliği'nde AMANOS ile Migros, Gençlik kategorisinde KEÇİ kazandı. Bu yıl ilk kez sosyal girişimcilik kulübü olan liselerin de katılabildiği programda Jüri Özel Ödülü, Özel İzmir Amerikan Koleji'nden Brick-Up'a gitti.

Erken Aşama, İleri Aşama ve İş Birliği kazananları 350.000'er TL, Gençlik kategorisi kazananı 100.000 TL aldı. Para ödülüne ek olarak ilk üç kategorideki ekipler, Kale Grubu ve Impact Hub İstanbul'dan kendilerine özel iş geliştirme ve yatırıma hazırlık desteği alacak. Gençlik kategorisini kazanan ekip ise Social Impact Award Türkiye '25 programına geçme ve orada kapasite geliştirme desteği alma hakkı kazandı.

Ödül alan girişimler şunlar:
• Hummingdrone (İleri Aşama): Güneş enerjisi santrallerinin denetimini otonom drone'lar ve yapay zekâ destekli analiz yazılımıyla yapıyor. Oluşturduğu dijital ikizle arıza ve kök nedenleri yüzde 99 doğrulukla saptayarak üretim kaybını ve güvenlik risklerini azaltmayı, yatırım getirisini artırmayı hedefliyor.
• Hadi İşaret (Erken Aşama): Türk İşaret Dili'ndeki terim eksikliğinin sağlıkta, eğitimde ve iş hayatında yarattığı iletişim engellerine karşı uzmanlarla yeni terimler geliştiriyor ve bunları dijital ortamda yayıyor; etkileşimli eğitim araçları ve kurumlara yönelik farkındalık programları sunuyor.
• AMANOS ve Migros (İş Birliği): Sıfır atık ve ileri dönüşüm teknolojileri geliştiren AMANOS, Migros mağazalarında satılamayan meyve ve sebzeleri, soğutma sistemlerinin atık ısısını kullanarak yerinde kurutuyor. Bu yöntemle yüzde 90 enerji tasarrufu sağlanıyor; pilot mağazada ayda 2 ton ürün çöpe gitmeden yeniden satışa sunuldu. Model, dağıtım merkezlerine ve başka zincirlere uyarlanabilecek biçimde tasarlandı.
• KEÇİ (Gençlik): Sosyoekonomik açıdan dezavantajlı ve kırsal bölgelerdeki çocuklara bilim, teknoloji ve tasarım alanlarında etkileşimli kitler ve kamplarla deneyerek öğrenme olanağı sunuyor.
• Brick-Up (Jüri Özel Ödülü): Lego'yu eğitim aracı olarak kullanarak engelli bireyler için Braille alfabesi, seçici mutizm yaşayan çocuklar için sosyal etkileşim, Alzheimer hastaları için hafıza etkinlikleri hazırlıyor; lösemili çocukların hastane süreçlerini kolaylaştıran projeler de yürütüyor.

Başvuru verileri, programa ilginin büyüdüğünü ve coğrafi olarak yayıldığını gösteriyor. Başlangıçtan bu yana başvuran sosyal girişim sayısı 2.500'ü geçti. Bu yılki başvuruların yüzde 59'u kadın girişimcilerden, yaklaşık yüzde 40'ı İstanbul, Ankara ve İzmir dışındaki kentlerden geldi; üç büyük ilden sonra en çok başvuru Hatay'dan yapıldı. Deprem bölgesinden gelen ve toplamın yaklaşık yüzde 4'ünü oluşturan başvurularda kadın emeği, kültürel mirasın korunması, topluluk temelli iyileşme, çocukların eğitimi ve sosyal dayanışma öne çıktı. Başvuruların genelinde ise eğitim, iklim, afet sonrası iyileşme, kırsal kalkınma, kadın ve gençlerin güçlenmesi ile sürdürülebilir üretim yoğunluk kazandı.

Başvurular Kale Grubu ve Impact Hub İstanbul'un ön elemesinden sonra sivil toplum ve iş dünyasından isimlerin oluşturduğu Seçici Kurul'a gitti. Kurulda Dr. Ali Ercan Özgür (İDEMA), Ali Sabancı (Esas Holding), Prof. Dr. Aytül Erçil (Vispera), Barış Karakullukçu (TÜBİSAD ve Arena), Can Atacık (Alethina Impact Investments), Damla Özenç (This is Mana), Esra Yazıcı Tözge (Kale Holding), Prof. Dr. Özgehan Şenyuva (ODTÜ) ve Süreyya Ciliv (Kuika, System Optima, System Capital) yer aldı.

Kale Grubu Başkanı ve CEO'su, KSV Mütevelli Heyeti Başkanı Zeynep Bodur Okyay, programı başlatırken amaçlarının ödül dağıtmaktan çok Türkiye'nin farklı bölgelerindeki sosyal değer üretme çabalarına destek olmak olduğunu söyledi. Okyay, bu yılın katılımcılarıyla birlikte 100'e yakın girişimin oluşturduğu bir İBSG topluluğundan söz etti ve girişimcileri yurt içinde ve dışında daha görünür kılacak finansal ve finansal olmayan desteklerin süreceğini belirtti. KSV Genel Müdürü Rana Birden ise sosyal girişimcilerin herkesin gördüğü gündelik sorunlara getirdiği çözümlerin geleceğin iş modelleri için de ipucu taşıdığını vurguladı.

Ödül töreni, kendisi de sosyal girişimci olan oyuncu Mert Fırat'ın sunumuyla DasDas'ta “Görünmeyeni Görmek” temasıyla yapıldı. Konuklar “Ne Görüyorsun Sergisi”nden geçerek salona girdi; gece görme engelli soprano Çağla Kıcır'ın performansıyla açıldı. Bu yıl ilk kez girişimlerin faydalanıcıları da Görünenin Ardındakiler Paneli'nde sahneye çıkıp kendi deneyimlerini anlattı. Programda Gizem Akdağ'ın yapay zekâyla ürettiği dijital eserler ve Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi öğrencilerinin dans gösterisi de yer aldı.