Lazca ve Doğu Karadeniz kültürü için festivalden arşive: Sevilay Refika Kadıoğlu ve Gola Derneği

Sabancı Vakfı Fark Yaratanlar Programı'nın 16. Sezonu'nda seçilen isimlerden Sevilay Refika Kadıoğlu, kurulmasına öncülük ettiği Gola Kültür, Sanat ve Ekoloji Derneği ile Doğu Karadeniz'in kültürel ve ekolojik mirasını korumaya çalışıyor. Derneğin odağında Laz kültürü ve Lazca var; ancak kaybolma tehlikesindeki bütün kadim kültürleri doğayı merkeze alan, kapsayıcı bir bakışla ele alıyor.

Dernek bu amaçla Lazca atölyeleri, sözlü tarih ve arşiv çalışmaları, geziler, çalıştaylar, podcastler ve basılı yayınlar hazırlıyor. 2006'da İstanbul'da bir grup arkadaşla kurulan derneğin ilk büyük işi Yeşil Yayla Kültür Sanat ve Çevre Festivali oldu. Rize ve Artvin köylerinde dünya müziği temasıyla yapılan festival 2015'e kadar sürdü ve kente göç etmiş Laz kökenlilerin buluşma yerine dönüştü. Son iki yıldır Demir Elma Festivali adıyla düzenlenen etkinlik, yerel kültürleri görünür kılarken farklı kültürlerden sanatçıları da bir araya getiriyor.

Kadıoğlu'nun Lazcaya ilgisi, çocukluğunda dili büyükanne ve büyükbabasından duymasıyla başladı. Anadolu Üniversitesi Turizm ve Otelcilik Bölümü'nü bitirdikten sonra bir süre turizmde yönetici olarak çalıştı. Kurduğu sosyal girişim Goluri ile Keçi Okulu ve Horon Okulu gibi etkinlikler düzenliyor; “Hikâyeler Dükkânı” olarak tanımlanan Goladan ise yerel üreticilerin ürünlerini daha geniş kitlelere ulaştırarak bölge ekonomisine katkı sağlıyor.

Sabancı Vakfı Genel Müdürü Nevgül Bilsel Safkan, bir dilin ve kültürün yok olmasının bir halkın hafızasının silinmesi anlamına geldiğini belirterek Kadıoğlu'nun ve dernek üyelerinin çalışmalarının Lazcanın gelecek kuşaklara aktarılmasında kritik rol oynadığını söyledi.