SEFiA'nın yeni takip aracı: Fosil yakıtlara verilen destek bir yılda 41,4 milyardan 63,8 milyar TL'ye çıktı

Sürdürülebilir Ekonomi ve Finans Araştırmaları Derneği (SEFiA), Türkiye'deki fosil yakıt teşviklerini izleyen interaktif bir web sayfası yayımladı. Hesaplamalara göre toplam teşvikler 2022'de 41,4 milyar TL iken 2023'te 63,8 milyar TL'ye yükseldi.

Artışın iki kalemi var: Vergi harcamaları 29,3 milyar TL'den 43,8 milyar TL'ye, bütçe transferleri 12,1 milyar TL'den 20 milyar TL'ye çıktı. Teşviklerin büyük bölümü petrol ve doğal gaza gidiyor.

Araç, kamuya açık kaynaklardan yararlanarak teşvikleri yıllara ve kaynaklarına göre ayırıyor; kullanılan kaynaklar ve veri seti de paylaşılıyor. Çalışmada farklı hesaplama yaklaşımları karşılaştırılıyor ve kömürlü termik santrallere verilen sübvansiyonlar ile kapasite mekanizması ödemeleri nedeniyle teşviklerin Türkiye'nin 2053 net sıfır hedefiyle uyuşmadığı vurgulanıyor.

SEFiA Direktörü Bengisu Özenç, teşviklerin fiyatları düşük tutsa da daha yüksek vergi ya da borçlanmaya, kaynakların verimsiz dağılımına ve sağlık sorunlarına yol açtığını, enerjide ithalat bağımlılığını artırarak cari dengeyi bozduğunu söylüyor. Analist Taylan Kurt ise teşviklerden en çok yararlananların daha fazla enerji tüketen varlıklı haneler olduğuna dikkat çekiyor: IMF'nin 20 gelişmekte olan ülkeyi inceleyen çalışmasına göre en zengin %20 sübvansiyonların %43'ünden, en yoksul %20 ise yalnızca %7'sinden yararlanıyor.

Takip sayfası: https://sefia.org/fosil-yakit-tesvikleri-takibi/