Seher Akyol ve DEKAFOK: Antalya kıyılarında deniz kaplumbağası ve fok koruması

Seher Akyol'un kıyı koruma çalışmaları, sahilde yumurtalarının yanında ölmüş bir deniz kaplumbağası bulmasıyla başladı. Akyol önce sahile çadır kurup nöbet tuttu, ardından yerel yönetimlerle birlikte bölgede ışıklandırma, yapılaşma ve araç girişine karşı önlemler alınmasını sağladı. Zamanla çalışmalarına Akdeniz foklarını ve kum zambaklarını da ekleyen Akyol, 2020'de Deniz Kaplumbağaları, Akdeniz Fokları, Kum Zambakları Kıyı Koruma (DEKAFOK) Derneği'ni kurdu. Akyol, Sabancı Vakfı Fark Yaratanlar Programı'nın 17. sezonunda Fark Yaratanlardan biri olarak seçildi.

Dernek akademisyenler, uzmanlar ve gönüllülerle birlikte çalışıyor. Bu iş birliklerinin sahadaki sonuçları şöyle:

• Sahil devriyeleri, yuva alanlarının korunması ve ışık kirliliğinin önlenmesiyle deniz kaplumbağalarının yaşam alanları güvenli hale getirildi.
• Toplanan bilimsel veriler ilgili kurumlarla paylaşıldı; bunun sonucunda bölgedeki trol teknelerinin faaliyetleri kontrol altına alındı.
• Sahil temizliği, kompost üretimi, geri dönüşüm ve yenilenebilir enerji uygulamaları bütüncül bir koruma anlayışıyla birlikte yürütülüyor.

Derneğin Manavgat Mendirek Yarımadası'ndaki merkezi, Türkiye'nin ilk resmi bilgi ve gözlem merkezi olarak tanıtılıyor. Merkezde Deniz Ekosistemi Kütüphanesi, Eğitim Araştırma Laboratuvarı ve Deniz Kaplumbağası İlk Yardım ve Bakım Ünitesi bulunuyor. Dernek bugüne kadar 45 binden fazla öğrenciye ulaştı; “Duymayan Kalmasın” projesiyle çocuklara nesli tehlikedeki türleri koruma bilinci kazandırıyor. Her yıl yurt içinden ve yurt dışından onlarca gönüllüyü ağırlayan dernek, yumurtlama döneminde kesintisiz devriye düzenliyor, gençlere staj imkânı sunuyor ve Türkiye'nin ilk deniz kaplumbağası ihbar hattını işletiyor.

Sabancı Vakfı Genel Müdürü Nevgül Bilsel Safkan, Akyol'un bireysel bir çabayı kolektif bir harekete dönüştürdüğünü ve bilim insanlarından kamu kurumlarına, üniversitelerden gönüllülere uzanan paydaşları Antalya kıyılarındaki türlerin ve kıyı ekosisteminin korunması için bir araya getirdiğini söyledi.