SGK pembrolizumabı bazı kanserlerde geri ödemeye aldı; Sağlık Hakkı Derneği tek deneme sınırına itiraz ediyor

SGK, 10 Temmuz 2025 tarihli düzenlemeyle pembrolizumab (Keytruda) etken maddeli kanser ilacını belirli akciğer, meme ve baş-boyun kanseri türlerinde ödeme kapsamına aldı. Bu ilaca erişim için yıllardır dava yürüten Sağlık Hakkı Derneği, kararı “ilaca erişim haktır” ilkesinin bir kazanımı olarak görüyor; ancak düzenlemedeki bir kısıtlamanın hastalar için yeni bir sorun yarattığını düşünüyor.

Düzenlemeyle hastalar ilaca ulaşmak için dava açmak zorunda kalmayacak; ilaç doğrudan SGK tarafından karşılanacak. Öte yandan yeni kurala göre SGK'nın ödediği pembrolizumab tedavisi sonuç vermezse, hastanın sonraki aşamada ihtiyaç duyacağı başka bir immünoterapi ilacının masrafı ödenmeyecek. Dernek bunu modern tedavi hakkının tek bir denemeyle sınırlandırılması olarak yorumluyor.

Derneğe göre düzenleme tek bir ilaçla sınırlı değil; SGK'nın yüksek maliyetli yenilikçi ilaçlarda izleyeceği yeni yaklaşımın bir örneği. Kurum, her ilaç için dava açılmasını beklemek yerine kuralları baştan koyarak maliyeti denetlediği bir modele geçiyor.

Dernek, bu değişikliğin gelecekteki davaların niteliğini de değiştireceğini öngörüyor. Davaların genel yaşam hakkı ilkesinden çok, Sağlık Uygulama Tebliği'ndeki (SUT) kuralın eşitlik ilkesine aykırılığına ve hekim kararı olmadan idari bir kararla tedavi bütünlüğüne müdahale edilmesine odaklanacağını belirtiyor. Derneğin değerlendirmesine göre belirli bir idari kuralın iptalini istemek, soyut bir hakkı savunmaktan daha odaklı bir süreç; bu da mahkemelerin daha hızlı karar vermesini ve emsal kararların oluşmasını kolaylaştırabilir.