SHURA raporu: Yenilenebilir hidrojenle 2053'e kadar 130 milyar dolar fayda ve 1.025 milyon ton emisyon azaltımı mümkün

SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi'nin “Türkiye'nin Karbonsuzlaşma Sürecinde Yenilenebilir Hidrojen: Öncelikli Uygulama Alanları ve Politika Önerileri” raporuna göre yenilenebilir hidrojen, Türkiye'de ilk olarak elektrikle karbonsuzlaştırılması güç sanayi kollarında ve uzun mesafe taşımacılığında kullanılmalı. Rapor, enerji yoğun son kullanım sektörlerinde yenilenebilir hidrojenle 2025–2053 arasında 130 milyar dolarlık kümülatif fayda ve toplam 1.025 milyon ton CO2 emisyon azaltımı sağlanabileceğini hesaplıyor.

SHURA ile İzmir Kalkınma Ajansı'nın düzenlediği çevrim içi toplantıyla duyurulan çalışma, öncelikli sektörlerin yapısını inceliyor, sektörel fayda-maliyet analizleri yapıyor ve hidrojen ekosistemi ile piyasası için politika önerileri sunuyor. Raporun temel uyarısı şu: Teknoloji ve verimlilik çalışmaları sürdüğü için kısa-orta vadede sınırlı miktarda yenilenebilir hidrojen kullanılabilecek. Bu nedenle hidrojenin ısı pompası, elektrikli araç gibi teknolojilerle rekabet etmemesi, rüzgâr ve güneşten üretilen elektriğin doğrudan kullanımını tamamlayıcı bir rol üstlenmesi gerekiyor.

Sektörlere göre sonuçlar:
• Demir-çelik: Türkiye 2023'te 33,7 milyon tonla dünyanın sekizinci büyük çelik üreticisi ve dokuzuncu büyük ihracatçısı oldu; üretimin %70'ten fazlası elektrik ark ocaklarında yapılıyor (dünya ortalaması yaklaşık %35). Hidrojenle 9,5 milyar dolar fayda ve 85,8 milyon ton CO2 azaltımı öngörülüyor
• Çimento, cam ve seramik: 2023'te 81,5 milyon ton çimento üreten Türkiye dünyada beşinci, Avrupa'da birinci. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kapsamındaki çimentoda hidrojen sektör emisyonlarının %35–40'ını önleyebilir; camda ise fırın ve yanma süreçlerinin hidrojene uygun tasarlanması gerekiyor. Bu sektörlerde fırın yakıtı olarak hidrojenle 50,3 milyar dolar fayda ve 272,6 milyon ton azaltım bekleniyor
• Kimya, petrokimya ve gübre: Enerji tüketiminin %64'ü ham madde ve yakıt olarak kullanılan fosil kaynaklardan geliyor; fayda yaklaşık 6 milyar dolar, azaltım 32 milyon ton
• Ulaştırma: 2023'te ihracatın %65,9'u, ithalatın %68,7'si uzun mesafe taşımacılığıyla yapıldı. Kısa vadede doğrudan elektrifikasyon, orta vadede uzun mesafede hidrojen ve türevleri öne çıkıyor; fayda 17,6 milyar dolar, azaltım 207,6 milyon ton
• Elektrik: Hidrojenin depolanarak kullanımı öncelikli görülmüyor; uzun vadede güneş kapasitesi şebekede çok yükselirse mevsimsel depolamayla arz güvenliğine ve şebeke esnekliğine katkı verebilir. Bu alanda 47 milyar dolar fayda ve 429 milyon ton azaltım hesaplanıyor

Raporun önerileri arasında hidrojenin doğrudan elektrifikasyonun yetmediği sektörlerde önceliklendirilmesi ve bu sektörlere özel hedeflerle talebin teşvik edilmesi; yerli üretime mali teşvik; ulaşımda hidrojen ekosisteminin kurulması; havalimanı ve liman altyapısının iyileştirilmesi; izinleri ve destekleri koordine eden bir kamu biriminin kurulması; kamu-özel ortaklıklarıyla karma finansman; sanayi ve elektrik sektörü için teknik ve güvenlik standartlarının belirlenmesi; üretim fazlası için ihracat stratejisi ve yerli elektrolizör teknolojisi için Ar-Ge desteği var.

SHURA Direktörü Alkım Bağ Güllü, hidrojenin karbon yoğun sektörlerde karbonsuzlaşma ve enerjide dışa bağımlılığı azaltma potansiyeline dikkat çekti; bunun için yatırımcılara öngörülebilir bir piyasa ve bütüncül enerji dönüşümü politikaları gerektiğini söyledi. İzmir Kalkınma Ajansı'ndan Dr. M. Sencer Özen de AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın enerji yoğun sektörlerde dönüşümü zorunlu kıldığını ve Türkiye'nin yenilenebilir kaynaklarıyla küresel hidrojen pazarında güçlü bir oyuncu olabileceğini belirtti. SHURA'nın raporları: https://shura.org.tr/raporlar