Sosyal-İş raporu: STK çalışanlarının çoğu fazla mesai ücreti alamıyor

DİSK'e bağlı Sosyal-İş Sendikası'nın Emek ve Hak Örgütleri Komisyonu, dernek ve vakıflarda çalışanların ücret, fazla mesai, sözleşme ve yan haklarını inceleyen bir rapor yayımladı. Ocak ayında Türkiye genelinden 461 kişinin katıldığı anket ile STK'larda çalışan uzmanlarla yapılan görüşmelere dayanan rapor, hak savunucularının kendi çalışma haklarının da güvencesiz olduğunu ortaya koyuyor.

En dikkat çekici bulgu fazla mesaiyle ilgili. Fazla mesai yaygın olsa da özellikle proje bazlı ve 12 aylık belirli süreli sözleşmeyle çalışanların yalnızca yüzde 4'ü bu mesainin ücretini aldığını söylüyor; birçok çalışan fazla mesaiyi izin olarak kullanmaya zorlanıyor. Proje bazlı işlerde belirli süreli sözleşmeyle çalışanlar, her yıl alınması gereken kıdem zamlarına da ulaşamıyor.

Rapora göre İş Kanunu'nda istisna olarak tanımlanan belirli süreli sözleşme sivil toplumda kural haline geldi: Derneklerde çalışanların yüzde 61,7'si, vakıflarda çalışanların yüzde 40,7'si bu tür sözleşmelerle çalışıyor. Kuruluşların proje bazlı fonlara bağımlılığı istihdamı da güvencesizleştiriyor.

Komisyon, raporu emek ve hak örgütlerinde çalışan yüzlerce kişinin deneyimini içeren bir dayanışma belgesi ve çağrı olarak tanımlıyor. Sendikal haklar, katılımcı karar alma, şeffaflık ve eşitlik ilkelerinin yalnızca savunulmakla kalmayıp kuruluşların içinde de uygulanması gerektiğini vurguluyor. Sonuçların sivil toplum çalışanlarıyla tartışılması için ILO desteğiyle 26 Haziran 2025'te bir webinar planlandı. Rapor: https://www.sosyal-is.org.tr/Upload/HakSavunuculugundaKendiHakkiniDaSavunmak_Yayin.pdf