TEMA Vakfı: Yeni yasa iklimden çok emisyon ticaretini düzenliyor

TBMM Genel Kurulu'nda 2–3 Temmuz 2025'te görüşülüp kabul edilen İklim Kanunu'na TEMA Vakfı'ndan sert eleştiri geldi. Vakfın Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, kanunun toplumu ve doğayı değil emisyon ticaretini öncelediğini, bu haliyle bir iklim yasasından çok bir “Emisyon Ticaret Sistemi Kanunu” olduğunu söyledi.

TEMA'nın itirazlarının başında hazırlık süreci geliyor. Teklif şubatta komisyondan geçip Meclis'e gelmiş, nisanda geri çekilmişti; o dönem daha katılımcı ve şeffaf bir süreç için yeni kurulacak bir komisyona götürüleceği açıklanmıştı. Ancak iklim alanındaki STK'lar, yerel yönetimler ve uzmanlar sürece anlamlı biçimde katılmadan teklif haziranda doğrudan Genel Kurul gündemine alındı.

Vakfa göre kanun, sera gazı azaltımı ve uyum politikalarını güçlendirmek yerine temiz havayı alınıp satılan bir metaya dönüştüren Emisyon Ticaret Sistemi'ni (ETS) yasal zemine oturtmaya odaklandı. Şirketlere yeni kazanç alanları açılırken toplumsal adalet ve iklim adaleti geri planda kaldı.

Ataç'ın sıraladığı diğer eksikler şunlar:
• Paris Anlaşması'ndaki küresel sıcaklık artışını 1,5°C ile sınırlama hedefi kanunda açıkça yer almıyor; 2053 net sıfır hedefi de bağlayıcı bir hüküm olarak tanımlanmadı.
• Fosil yakıtlardan çıkış için net bir yol haritası yok.
• Kadınlar, çocuklar, çiftçiler, emekçiler ve yoksullar gibi kırılgan gruplar için somut bir güvence bulunmuyor.
• ETS gelirlerinin yalnızca yüzde 10'u işçileri, ailelerini ve yöre halkını kapsayan adil geçiş uygulamalarına ayrılıyor.
• Uygulamayı izleyip denetleyecek bağımsız bir kuruluş öngörülmüyor.

Ataç, iklim krizine karşı atılacak adımların bilimle uyumlu olması ve toplumun tüm kesimlerinin ihtiyaçlarını gözetmesi gerektiğini belirtti. Vakfın beklentisi, kanunun daha fazla zarara yol açmadan Anayasa Mahkemesi'nden dönmesi.