Yeşilay'ın alkol raporu: Kullananların yarısı alkolle 18 yaşına kadar tanışmış

Türkiye Yeşilay Cemiyeti, 24 Haziran 2026'da kamuoyuna sunduğu Türkiye Alkol Araştırma Raporu'nda 15 yaş ve üzerindeki nüfusun alkol kullanma sıklığını ve kullanım bozukluğu yaygınlığını ortaya koydu. Rapora göre alkole başlama yaşı ortalaması 19,4 olsa da katılımcıların yarısı ilk deneyimini 18 yaşında ya da daha erken yaşamış.

Rapor, cemiyetin daha önce yayımladığı Bağımlılıkların Ekonomiye Maliyeti, Türkiye Kumar ve Türkiye Tütün raporlarının devamı. Çalışma alkolün bireysel, toplumsal, halk sağlığı ve ekonomik etkilerini ele alıyor ve özellikle gençleri korumaya yönelik politika önerileri getiriyor.

Temel kullanım oranları şöyle:

• hayatında en az bir kez alkol kullananlar: %20,8 (hiç kullanmayanlar %79,2)
• son 12 ayda kullananlar: %11,4
• son 30 günde kullananlar: %7,1
• alkol kullanım bozukluğu yaygınlığı: %4,8

Alkole başlama nedenlerinde ilk sırada %48,8 ile arkadaş çevresi geliyor; bunu %45,4 ile eğlence ve %43,6 ile merak izliyor. Erkeklerin alkole kadınlardan daha erken yaşta başladığı da saptandı.

Katılımcılar koruyucu düzenlemelere yüksek oranda destek veriyor. En çok desteklenenler; öğrenci yurtlarında, spor kulüplerinde ve kafelerde satış yasağı, reklam, sponsorluk ve promosyonun tamamen sınırlandırılması, benzin istasyonlarında satış yapılmaması ve satış saatleri ile yaş sınırı denetiminin artırılması.

Lansmanda konuşan Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, Dünya Sağlık Örgütü'ne göre alkolde güvenli bir alt sınır olmadığını, dünyada her yıl yaklaşık 2,6 milyon kişinin alkol nedeniyle öldüğünü hatırlattı; 81 ildeki Yeşilay Danışmanlık Merkezlerinde (YEDAM) ücretsiz ve gizli destek verildiğini belirtti. Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Rabia Bilici erken başlamanın bağımlılık riskini artırdığına, Türk Tıbbi Onkoloji Derneği'nden Doç. Dr. Tülay Eren ise alkol ile kanser arasındaki ilişkinin toplumda yeterince bilinmediğine dikkat çekti.