İçeriğe geç

Başlamasına 3 gün

COP31 : BM İklim Değişikliği Konferansı, Antalya

BM İklim Değişikliği Konferansı Antalya 9–20 Kasım 2026

197 taraf, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da buluşuyor. Gündem tek bir soruda toplanıyor: verilen sözler nasıl uygulamaya dönüşecek?

2025 +1.18 °C Her şerit bir yıl: 1880–2025 dünya ortalama sıcaklığının 1951–1980 ortalamasından farkı. Kaynak: NASA GISTEMP.

Taraflar Konferansı
31 Taraflar Konferansı İlki 1995'te Berlin'de
taraf
197 taraf 196 ülke ve Avrupa Birliği
gün
12 gün 9–20 Kasım, her gün bir tema
katılımcı bekleniyor
~100.000 katılımcı bekleniyor Başkanlığın tahmini

01 · COP nedir?

Dünyanın iklim için toplandığı tek masa

COP, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf ülkelerin her yıl yaptığı toplantıdır. Kararlar oybirliğiyle alınır; yani en küçük ada devletiyle en büyük ekonomi aynı masada, aynı söz hakkıyla oturur.

Burada alınan kararlar, ülkelerin enerji, sanayi, tarım ve şehir politikalarının yönünü belirler. Otuz yılı aşkın sürede bu masadan şunlar çıktı:

  1. 1992 Rio de Janeiro

    Sözleşme imzaya açıldı

    BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC), Rio'daki Yeryüzü Zirvesi'nde imzaya açıldı. COP'lar bu sözleşmenin taraflarının yıllık toplantısıdır.

  2. 1995 Berlin

    İlk COP

    Taraflar ilk kez bir araya geldi. O günden bu yana konferans her yıl başka bir ülkede toplanıyor.

  3. 1997 Kyoto

    İlk bağlayıcı hedefler

    Kyoto Protokolü, sanayileşmiş ülkelere ilk kez bağlayıcı emisyon azaltım hedefleri koydu.

  4. 2004 Türkiye

    Türkiye taraf oldu

    Türkiye, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf oldu.

  5. 2015 Paris

    1,5 °C hedefi

    Paris Anlaşması: küresel ısınmayı 2 °C'nin belirgin biçimde altında tutmak ve 1,5 °C ile sınırlamaya çalışmak. Her ülke kendi katkı beyanını veriyor.

  6. 2021 Türkiye

    Paris ve 2053

    Türkiye Paris Anlaşması'nı onayladı ve 2053 net sıfır emisyon hedefini açıkladı.

  7. 2023 Dubai

    İlk küresel değerlendirme

    Paris'ten bu yana yapılanların ilk küresel değerlendirmesi tamamlandı; enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan uzaklaşma çağrısı ilk kez karara girdi.

  8. 2024 Bakü

    Yeni finansman hedefi

    Gelişmekte olan ülkeler için 2035'e kadar yılda en az 300 milyar dolarlık yeni iklim finansmanı hedefi kabul edildi.

  9. 2025 Belém

    Sıra Antalya'da

    Amazon kıyısındaki COP30'da, 2026 konferansının Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da yapılmasına, müzakereleri Avustralya'nın yönetmesine karar verildi.

  10. 2026 Antalya

    COP31

    Türkiye ilk kez bir BM iklim konferansına ev sahipliği yapıyor: 9–20 Kasım.

02 · Neden 1,5 °C?

Eşiğe dayandık

Paris Anlaşması, ısınmayı sanayi öncesine göre 1,5 °C ile sınırlamayı hedefliyor. Bu eşiğin ötesinde sıcak hava dalgaları, kuraklık, orman yangınları ve deniz seviyesindeki yükseliş çok daha sert hâle geliyor.

Dünya Meteoroloji Örgütü'ne göre 2024, ortalama sıcaklığın 1,5 °C'yi aştığı ilk takvim yılı oldu (yaklaşık 1,55 °C). Hedef tek bir yıla değil uzun dönem ortalamaya bakar; o ortalama bugün yaklaşık 1,3 °C. Pay azalıyor; Antalya'daki müzakereler bu yüzden önemli.

03 · Neden önemli?

Akdeniz'in ortasında, Türkiye'de ilk kez

Türkiye'de ilk kez

Türkiye ilk kez bir BM iklim konferansına ev sahipliği yapıyor. Konferans boyunca dünyanın iklim gündemi Antalya'dan yönetilecek; liderler zirvesi 11–12 Kasım'da.

Alışılmadık bir ortaklık

Ev sahipliğine iki ülke aday oldu ve bir uzlaşıya varıldı: konferansın başkanı Türkiye (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum), müzakerelerin başkanı Avustralya (İklim Bakanı Chris Bowen).

Akdeniz daha hızlı değişiyor

Akdeniz Havzası'ndaki bilim insanları ağı MedECC'ye göre havzada iklim küresel eğilimlerden daha hızlı değişiyor; deniz seviyesi son 20 yılda 6 cm yükseldi. Antalya, sorunun tam ortasında.

Diyalogdan uzlaşıya, uzlaşıdan aksiyona.

COP31 Başkanlığı'nın sloganı

04 · Takvim

12 gün, 12 tema

Her gün bir konuya ayrılıyor; müzakereler bunlarla eş zamanlı sürüyor. Liderler zirvesi üçüncü ve dördüncü günlerde.

  1. 01

    Gıda, Tarım ve Sağlık

  2. 02

    Enerji ve Ulaşım

  3. 03

    Sıfır Atık

    Liderler Zirvesi

  4. 04

    Dirençli Şehirler ve Yapılı Çevre

    Liderler Zirvesi

  5. 05

    Finans ve Ticaret

  6. 06

    Çocuklar, Gençlik, Eğitim ve Beceriler

  7. 07

    Antalya'da Bir Nefes

  8. 08

    Bilim, Sanayi ve Teknoloji

  9. 09

    Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı: Rio Sinerjisi

  10. 10

    İnsani ve Sosyal Kalkınma, Toplumsal Cinsiyet

  11. 11

    İmece: Uygulamayı Güçlendirmek

  12. 12

    Son Müzakereler

05 · Eylem gündemi

Başkanlığın 10 önceliği

Türkiye'nin başkanlık gündemi uygulamaya odaklanıyor. Her öncelik, en yakın olduğu Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi'ne bağlanıyor.

  1. Sıfır Atık

    Döngüsel ekonomi çözümleriyle atık yönetiminin iklim için taşıdığı potansiyeli kullanmak.

    Hedef 12: Sorumlu üretim ve tüketim
  2. Okyanuslar ve Denizler

    Deniz ekosistemlerini korumak, mavi karbonla iklime dayanıklılığı artırmak.

    Hedef 14: Sudaki yaşam
  3. Gıda Güvenliği

    Sürdürülebilir ve dayanıklı gıda sistemlerine geçişi desteklemek.

    Hedef 2: Açlığa son
  4. İklim Dirençli Şehirler

    Şehirleri değişen iklimde herkes için yaşanabilir kılmak.

    Hedef 11: Sürdürülebilir şehirler ve topluluklar
  5. İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE)

    Taahhütleri önceliklerle, yatırımla ve uygulamayla buluşturup eyleme çevirmek.

    Hedef 17: Amaçlar için ortaklıklar
  6. Gençlik ve Eğitim

    Gençleri iklim riskinin mirasçısı değil, çözümün kurucusu olarak görmek.

    Hedef 4: Nitelikli eğitim
  7. Yeşil Sanayileşme

    Kalkınmayı, rekabeti ve adil dönüşümü destekleyen düşük karbonlu sanayi yolları.

    Hedef 9: Sanayi, yenilikçilik ve altyapı
  8. Temiz Enerji Dönüşümü

    Temiz, güvenli ve karşılanabilir enerjiye erişimi güvenilirliği bozmadan genişletmek.

    Hedef 7: Erişilebilir ve temiz enerji
  9. Rio Sinerjisi

    İklim, biyolojik çeşitlilik ve çölleşmeyi birlikte ele alan çözümler.

    Hedef 15: Karasal yaşam
  10. Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri

    İklime dayanıklı, düşük karbonlu ve hakkaniyetli sağlık sistemleri kurmak.

    Hedef 3: Sağlık ve kaliteli yaşam

06 · Kavramlar

Haberleri okurken işinize yarayacak 10 kavram

UNFCCC

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi. 1992'de imzaya açıldı; bugün 197 tarafı var (196 ülke ve Avrupa Birliği). COP, bu sözleşmenin en üst karar organıdır.

COP

Taraflar Konferansı (Conference of the Parties). Sözleşmenin tarafları her yıl toplanır, kararları oybirliğiyle alır. Antalya'daki 31. toplantı olduğu için COP31.

Ulusal Katkı Beyanı (NDC)

Her ülkenin Paris Anlaşması kapsamında beş yılda bir yenilediği iklim planı: ne kadar emisyon azaltacağı ve iklime nasıl uyum sağlayacağı.

1,5 °C

Paris Anlaşması'nın hedefi: dünya ortalama sıcaklığının sanayi öncesine (1850–1900) göre artışını 1,5 °C ile sınırlamaya çalışmak. Hedef tek bir yıla değil, uzun dönem ortalamaya bakar.

Azaltım

Sera gazı salımını azaltmak ya da atmosferden geri almak: temiz enerji, verimlilik, ormanlar.

Uyum

Değişen iklime hazırlanmak: sel, kuraklık, orman yangını ve sıcak hava dalgasına karşı şehirleri, tarımı ve insanları dayanıklı kılmak.

Kayıp ve zarar

Uyumun yetmediği yerde yaşanan kalıcı zararlar. 2022'deki COP27'de bunun için ayrı bir fon kurulmasına karar verildi.

İklim finansmanı

Azaltım ve uyum için, özellikle gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere aktarılan kamu ve özel kaynak.

Net sıfır

Salınan sera gazının, atmosferden geri alınan miktarla dengelenmesi. Türkiye'nin hedef yılı 2053.

Mavi Bölge

BM'nin yönettiği müzakere alanı. Yalnızca akreditasyonu olan ülke heyetleri, BM'nin kabul ettiği gözlemci kuruluşlar ve basın girebilir.

07 · Sivil toplum için

Sivil toplum bu masanın neresinde?

Müzakerelerin yapıldığı Mavi Bölge'ye yalnızca BM'nin gözlemci olarak kabul ettiği kuruluşlar girebilir; bu kabul konferanstan çok önce alınır. Ama iklim çalışması salonun dışında, sahada yürür. eSTK kütüğünde bugün:

Kurumunuz COP31 için bir çalışma, etkinlik ya da açıklama yaptıysa kurum panelinizden paylaşın; uygun içerikleri bu sayfada topluyoruz.

08 · Gündem

COP31 haberleri

Konferans boyunca sivil toplumdan ve eSTK'dan COP31 haberlerini burada toplayacağız.