Türkiye'de ilk kez
Türkiye ilk kez bir BM iklim konferansına ev sahipliği yapıyor. Konferans boyunca dünyanın iklim gündemi Antalya'dan yönetilecek; liderler zirvesi 11–12 Kasım'da.
Başlamasına 3 gün
BM İklim Değişikliği Konferansı Antalya 9–20 Kasım 2026
197 taraf, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da buluşuyor. Gündem tek bir soruda toplanıyor: verilen sözler nasıl uygulamaya dönüşecek?
2025 +1.18 °C Her şerit bir yıl: 1880–2025 dünya ortalama sıcaklığının 1951–1980 ortalamasından farkı. Kaynak: NASA GISTEMP.
01 · COP nedir?
COP, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf ülkelerin her yıl yaptığı toplantıdır. Kararlar oybirliğiyle alınır; yani en küçük ada devletiyle en büyük ekonomi aynı masada, aynı söz hakkıyla oturur.
Burada alınan kararlar, ülkelerin enerji, sanayi, tarım ve şehir politikalarının yönünü belirler. Otuz yılı aşkın sürede bu masadan şunlar çıktı:
1992 Rio de Janeiro
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC), Rio'daki Yeryüzü Zirvesi'nde imzaya açıldı. COP'lar bu sözleşmenin taraflarının yıllık toplantısıdır.
1995 Berlin
Taraflar ilk kez bir araya geldi. O günden bu yana konferans her yıl başka bir ülkede toplanıyor.
1997 Kyoto
Kyoto Protokolü, sanayileşmiş ülkelere ilk kez bağlayıcı emisyon azaltım hedefleri koydu.
2004 Türkiye
Türkiye, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf oldu.
2015 Paris
Paris Anlaşması: küresel ısınmayı 2 °C'nin belirgin biçimde altında tutmak ve 1,5 °C ile sınırlamaya çalışmak. Her ülke kendi katkı beyanını veriyor.
2021 Türkiye
Türkiye Paris Anlaşması'nı onayladı ve 2053 net sıfır emisyon hedefini açıkladı.
2023 Dubai
Paris'ten bu yana yapılanların ilk küresel değerlendirmesi tamamlandı; enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan uzaklaşma çağrısı ilk kez karara girdi.
2024 Bakü
Gelişmekte olan ülkeler için 2035'e kadar yılda en az 300 milyar dolarlık yeni iklim finansmanı hedefi kabul edildi.
2025 Belém
Amazon kıyısındaki COP30'da, 2026 konferansının Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da yapılmasına, müzakereleri Avustralya'nın yönetmesine karar verildi.
2026 Antalya
Türkiye ilk kez bir BM iklim konferansına ev sahipliği yapıyor: 9–20 Kasım.
1,55 °C
2024 yılı, sanayi öncesine göre
02 · Neden 1,5 °C?
Paris Anlaşması, ısınmayı sanayi öncesine göre 1,5 °C ile sınırlamayı hedefliyor. Bu eşiğin ötesinde sıcak hava dalgaları, kuraklık, orman yangınları ve deniz seviyesindeki yükseliş çok daha sert hâle geliyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü'ne göre 2024, ortalama sıcaklığın 1,5 °C'yi aştığı ilk takvim yılı oldu (yaklaşık 1,55 °C). Hedef tek bir yıla değil uzun dönem ortalamaya bakar; o ortalama bugün yaklaşık 1,3 °C. Pay azalıyor; Antalya'daki müzakereler bu yüzden önemli.
03 · Neden önemli?
Türkiye ilk kez bir BM iklim konferansına ev sahipliği yapıyor. Konferans boyunca dünyanın iklim gündemi Antalya'dan yönetilecek; liderler zirvesi 11–12 Kasım'da.
Ev sahipliğine iki ülke aday oldu ve bir uzlaşıya varıldı: konferansın başkanı Türkiye (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum), müzakerelerin başkanı Avustralya (İklim Bakanı Chris Bowen).
Akdeniz Havzası'ndaki bilim insanları ağı MedECC'ye göre havzada iklim küresel eğilimlerden daha hızlı değişiyor; deniz seviyesi son 20 yılda 6 cm yükseldi. Antalya, sorunun tam ortasında.
Diyalogdan uzlaşıya, uzlaşıdan aksiyona.
04 · Takvim
Her gün bir konuya ayrılıyor; müzakereler bunlarla eş zamanlı sürüyor. Liderler zirvesi üçüncü ve dördüncü günlerde.
01
02
03
Liderler Zirvesi
04
Liderler Zirvesi
05
06
07
08
09
10
11
12
05 · Eylem gündemi
Türkiye'nin başkanlık gündemi uygulamaya odaklanıyor. Her öncelik, en yakın olduğu Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi'ne bağlanıyor.
Döngüsel ekonomi çözümleriyle atık yönetiminin iklim için taşıdığı potansiyeli kullanmak.
Hedef 12: Sorumlu üretim ve tüketimDeniz ekosistemlerini korumak, mavi karbonla iklime dayanıklılığı artırmak.
Hedef 14: Sudaki yaşamSürdürülebilir ve dayanıklı gıda sistemlerine geçişi desteklemek.
Hedef 2: Açlığa sonŞehirleri değişen iklimde herkes için yaşanabilir kılmak.
Hedef 11: Sürdürülebilir şehirler ve topluluklarTaahhütleri önceliklerle, yatırımla ve uygulamayla buluşturup eyleme çevirmek.
Hedef 17: Amaçlar için ortaklıklarGençleri iklim riskinin mirasçısı değil, çözümün kurucusu olarak görmek.
Hedef 4: Nitelikli eğitimKalkınmayı, rekabeti ve adil dönüşümü destekleyen düşük karbonlu sanayi yolları.
Hedef 9: Sanayi, yenilikçilik ve altyapıTemiz, güvenli ve karşılanabilir enerjiye erişimi güvenilirliği bozmadan genişletmek.
Hedef 7: Erişilebilir ve temiz enerjiİklim, biyolojik çeşitlilik ve çölleşmeyi birlikte ele alan çözümler.
Hedef 15: Karasal yaşamİklime dayanıklı, düşük karbonlu ve hakkaniyetli sağlık sistemleri kurmak.
Hedef 3: Sağlık ve kaliteli yaşam06 · Kavramlar
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi. 1992'de imzaya açıldı; bugün 197 tarafı var (196 ülke ve Avrupa Birliği). COP, bu sözleşmenin en üst karar organıdır.
Taraflar Konferansı (Conference of the Parties). Sözleşmenin tarafları her yıl toplanır, kararları oybirliğiyle alır. Antalya'daki 31. toplantı olduğu için COP31.
Her ülkenin Paris Anlaşması kapsamında beş yılda bir yenilediği iklim planı: ne kadar emisyon azaltacağı ve iklime nasıl uyum sağlayacağı.
Paris Anlaşması'nın hedefi: dünya ortalama sıcaklığının sanayi öncesine (1850–1900) göre artışını 1,5 °C ile sınırlamaya çalışmak. Hedef tek bir yıla değil, uzun dönem ortalamaya bakar.
Sera gazı salımını azaltmak ya da atmosferden geri almak: temiz enerji, verimlilik, ormanlar.
Değişen iklime hazırlanmak: sel, kuraklık, orman yangını ve sıcak hava dalgasına karşı şehirleri, tarımı ve insanları dayanıklı kılmak.
Uyumun yetmediği yerde yaşanan kalıcı zararlar. 2022'deki COP27'de bunun için ayrı bir fon kurulmasına karar verildi.
Azaltım ve uyum için, özellikle gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere aktarılan kamu ve özel kaynak.
Salınan sera gazının, atmosferden geri alınan miktarla dengelenmesi. Türkiye'nin hedef yılı 2053.
BM'nin yönettiği müzakere alanı. Yalnızca akreditasyonu olan ülke heyetleri, BM'nin kabul ettiği gözlemci kuruluşlar ve basın girebilir.
07 · Sivil toplum için
Müzakerelerin yapıldığı Mavi Bölge'ye yalnızca BM'nin gözlemci olarak kabul ettiği kuruluşlar girebilir; bu kabul konferanstan çok önce alınır. Ama iklim çalışması salonun dışında, sahada yürür. eSTK kütüğünde bugün:
Kurumunuz COP31 için bir çalışma, etkinlik ya da açıklama yaptıysa kurum panelinizden paylaşın; uygun içerikleri bu sayfada topluyoruz.
08 · Gündem
Konferans boyunca sivil toplumdan ve eSTK'dan COP31 haberlerini burada toplayacağız.
Son güncelleme: . Tema günlerinin Türkçe adları resmî İngilizce adlardan çevrilmiştir.